بكشد پيش از عرض اسلام بر او مكروه است . و مراد از كراهت اينجا ترك مستحب است و انتفاء ضمان . و اما زن مرتد ؛ او را نكشند و ليكن حبس كنند او را تا مسلمان گردد . اين است احكام مرتد بمذهب حنفى .
و اما احكام مرتد بمذهب شافعى رحمه اللّه ؛ در كتاب « انوار » گويد : حكم مرتد آن است كه خون او هدر است . و واجب است قتل او اگر توبه نكند ، خواه بدين اهل كتاب منتقل شود و خواه به غير آن ، و خواه آزاد باشد و خواه بنده ، و خواه مرد باشد و خواه زن . و اگر توبه كند قبول كنند توبهء او را ، خواه كفر او كفر ظاهر باشد همچو يهوديت و نصرانيت ، و خواه كفر باطن باشد همچو زندقه ، و خواه مكرر گردد از او ردّه و اسلام ، و خواه مكرر نگردد . و واجب است كه طلب توبه كنند از مرتد پيش از كشتن او ، و او را سه روز مهلت بدهند . پس اگر توبه كند خوب ، و الّا او را بكشند بشمشير ، و جايز نيست كه او را به آتش سوزانند يا خناق كنند يا به سنگ كشند يا مثله كنند . و اگر پيش از استتابه او را بكشند ضمان نيست . و اگر گويد مرا شبههاى عارض شده بود آن را زايل گردانيد تا مسلمان گردم ، مناظره نكنند بلكه مسلمان شود اولا ، بعد از آن استكشاف كند . و غزالى برآن است كه استكشاف كنند و جواب گويند . و فتوى بر قول اولى است .
و توبهء مرتد و اسلام كافر ، اصل آن است كه اقرار كند كه هيچ خداى غير از خداى تعالى نيست و آنكه محمد رسول خداست و برى شود از هر دينى كه مخالف دين اسلام است ، و راجع گردد از هر اعتقادى كه آن كفر است ، و لابد است از شهادتين ، و حاصل نمىگردد اسلام بدون آن . و اما براءت پس اگر كافر معترف است برسالت حضرت پيغامبر صلى اللّه عليه و سلم ، و انكار عموم آن مىكند همچو قومى از يهود كه مىگويند او مبعوث است بعرب تنها ، پس لابد است از براءت از آن اعتقاد . و اگر منكر اصل رسالت است همچو بتپرست ، حاجت به براءت نيست و كافى است شهادتين . اين است حكم مرتد و اسلام او بمذهب شافعى . اكنون بيان اموال و ازواج مرتدان كنيم .
سلوك الملوك ( فارسى ) — صفحة 428
مساهمون: فضل الله بن روزبهان خنجى اصفهانى
ص٤٢٨