مقالة پانزدهم : صورة الكواكب
خواجه ابو الحسين عبد الرحمن بن عمر صوفى بزّار « 1 » كتابى كرده است بغايت نيكوى در صورت ستارگان شناختن و طول و عرض و جهت و جايگاه و قدر و عظم دانستن و استاذ مختص على بن احمد نسوى رحمه « 2 » اللّه آن را اختصارى كردست از حد بيرون از بهر سيّد اجل مرتضى رضوان اللّه عليه كى او يگانه روزگار بوذ و مرتضوى نام نهاذه .
اولا طول ستارگان از آن تاريخ تا تاريخ تأليف [ كتاب ] خويش كردست و در آن مدّت روزگار قدر بيشتر ( 427 ) برحسب حركت اوج برفزوذه و جايگاه و نهاذ و قدر جمله بيفكنده و آنچ در جذول مفردست در اصل با دايره افكندست و صورت اندر ميان او و اين عيبى « 3 » بزرگست چه نهاذ صورتى بزرگ مانند قنطورس و المراة المسلسلة با نهاذ سهم و قطعة الفرس يكسانست و رقم نهاذ ستارگان مىبايذ كى همه باندازهء يكديگر باشند پس در آنچ او آوردست مختلف توانذ بوذن چنانك نگارگر را فرادست آيذ و در دايره صورت كنذ ، پس ما كتاب اصل را اختصارى كرديم چنانك واجب دانستيم و نهاذ صورتها و منازل قمر و ستارگان كى از قدر اوّل و دوّماند بر مذهب بطلميوس خذاوند مجسطى و چندى ديگر از بهر ارتفاع
هامش
( 1 ) . نسخه اساس « برار » ، توبينگن و قاهره « بزّار » - روغنكش ، نسخه مجلس « نرّاز » ، مجلس 2 « هزاز » ، تهرانى « براز » و نسخه ملك « نراز » .
( 2 ) . در نسخهء قاهره « ادام اللّه نعمة » .
( 3 ) . نسخه توبينگن و ملك و مجلس و قاهره « غلطى » .