باب سيّم : ساعات وقت تحويل از وسط دانستن
چون وسط وقت تحويل معلوم شذ وسط آن روز كى تقويم او از تقويم شمس اصلى كمتر بوذ از جدول وسط شمس برآور ، از سال و ماه و روز و از وسط شمس اصلى كى بذين عمل باز دست آورده باشى نقصان كن آنچ بمانذ در جدول ساعات طلب كن برابر [ ى ] او مقوّس ساعات مستوى بوذ و اگر چيزى فزونى مانده باشذ . از وسط اصلى كى كمتر ازو در جدول يافته باشى ديگرباره آن را از جدول ساعات طلب كن و برابر او برگير ، مقوّس كه دقايق ساعات بوذ و هم برين قياس اگر چيزى ديگر مانذ ثانيه بازآيذ يك مرتبه منحط . پس بنگر تا در كذام شهر باشى تفاوت ما بين [ ال ] طولين بذان و در چهار ضرب كن تا دقايق گردذ پس اگر زايد بوذ برافزاى و اگر ناقص بوذ بكاه و دقايق تعديل الايّام بلياليها از جدولش برآور برابر [ ى ] وسط تحويل و بر ساعات « 1 » فزاى كى آن ساعات تحويل بوذ از نيم روز گذشته .
( 257 )
باب چهارم : داير « 2 » و طالع از ساعات تحويل دانستن
اگر ساعات وقت تحويل از نيم روز فزونتر بوذ ساعات نيم روز ازو نقصان كن كى آنچ بمانذ ساعات بوذ از شب گذشته و اگر فزونى از ساعتهاى نيم روز و شب بيشتر بوذ هردو ازو نقصان كن كى ساعات گذشته از روز دوّم بمانذ و چون اين ساعات در پانزده ضرب كنى داير « 3 » باز آيذ اگر بروز بوذ مطالع جزء آفتاب بر بايذ فزوذن و اگر بشب بوذ مطالع نظير جزء آفتاب كى مطالع درجه طالع تحويل بوذ .
باب پنجم : اندر مثال بابهاى دوّم و سيّم و چهارم
اوج معدّل شمس سال تمج يزدجردى ب كه يد جايگاه آفتاب اصلى ؟ ى ك بسه جايگاه بنهاذيم و اوج معدّل از اوّل نقصان كرديم بمانذ خاصّه ط يه و تعديلش [ بوذ ] ج نب ما از هرسه جاى نقصان كرديم بمانذ خاصّه ط با يج يط جايهاى « 4 » دوّم و سيّم ؟ و كز يط دوّم كرّت بذين
هامش
( 1 ) . نسخه توبينگن و ملك و مجلس « وسط » .
( 2 ) . نسخه اساس « دايره » .
( 3 ) . نسخه اساس « دايره » .
( 4 ) . نسخه قاهره « خاها » ؟ ؟ ؟ .