باب چهل و پنجم اندر تأويل دنيا و زمين و آنچ بدان تعلق [ دارد ] از خاك و كوه و بيابان و مانند آن
اگر كسى اندر خواب بيند كه جمله دنيا را بدزديد يا جمله عالم را بدزديد [ در ] جامع قرآن بدزدد ، و اين همچنين مجرب است ، قال اللّه سبحانه و تعالى :
« وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ »
.
و اگر بيند كه جملهء دنيا ملك وى بود اگر بيننده از ملوك باشد ملكى عظيم [ 50 الف ] ، و اگر نه از ملوك باشد مراد ، خود بيابد .
و اگر بيند كه جملهء دنيا خراب شده بود دليل ضعف اسلام و قوت كفر باشد ، و نيز دليل وفات بيننده باشد .
و اگر چنان بيند كه جمله معمور بود دليل قوت اسلام و يافتن مراد باشد .
و اگر بيند كه دنيا با روى زمين بر وى تنگ شده بود چنانك وى ندانست كه كجا رود يا كجا نشيند آن دليل گناه و نافرمانى سلطان باشد و عاقبت آن به خير و خشنودى حق بازگردد ، قال اللّه تعالى :
« وَ عَلَى الثَّلاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّى إِذا ضاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ »
، و نيز اين خواب دليل نيكى عيش باشد .