و ديدن زمين اندر خواب بر چند وجه تعبير كنند به حسب اختلاف احوال آن .
گفتهاند ديدن زمين اندر تأويل نعمت دنيا باشد . هر چند كه آن زمين را فراختر و معمورتر بيند دليل فراخى نعمت باشد ، و هر چند تنگتر و خرابتر بيند دليل تنگى و مشقت بود .
و ديدن زمين مجهول دليل سفرى دور باشد ، و زمين معروف چون حدها [ ى ] آن پديد باشد زن بود ، و جمال و نعمت آن زن [ 50 ب ] به قدر فراخى و عمارت آن بود .
و زمين اندر تأويل نيز بركت و مال بود .
و اگر بيند كه جمله زمين ملك وى بود اگر بيننده از ملوك باشد آن هم چنان باشد كه در ديدن دنيا ياد كرديم ، و اگر نه از ملوك باشد - اگر از اهل صلاح باشد - مراد خود بيابد .
و اگر بيننده يا اهل آن موضع نه از اهل صلاح باشد دليل وفات آن قوم باشد ، و خصوص كه بيند كه آن زمين آراسته شده بود به انواع شكوفه و نباتها ، قال اللّه تعالى :
« حَتَّى إِذا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَها وَ ازَّيَّنَتْ وَ ظَنَّ أَهْلُها أَنَّهُمْ قادِرُونَ عَلَيْها أَتاها أَمْرُنا لَيْلًا أَوْ نَهاراً »
، الاية .
و اگر بيند كه اندر شهرى يا ديهى يا سرايى زمين اندر پيچيد ، اندران موضع حرب و و با پديد آيد و قومى هلاك شوند به قدر پيچيدن آن زمين .
و اگر بيند كه زمين از بهر وى تنها درپيچيد اگر بيننده از ملوك باشد آن مقدار كه در پيچيده باشد ملك وى گردد ، و اگر نه از ملوك