باب اسْتَفْعَلَ يَسْتَفْعِلُ اسْتِفْعَالًا ،
6 و هذا الباب بناؤُه أن يكون بمعنى سؤال الفعل و طلبه كقولك استعجلتُه أي طلبتُ عجلتَه و استعملتُه طلبتُ إليه العملَ ثم يتفرّع منه فروعٌ فمنها ما يكون بمعنى تفعّل كقولك تعظّم و استعظم و تكبّر و استكبر و منها ما يكون بمعنى التحوُّل مِنْ حالٍ إلى حالٍ كقولك استنسرَ البُغَاثُ و استتيسَت العَنْزَة و منها ما يكون بمعنى عدّ الشَىْءَ شَيْئًا آخر كقولك استحسنَه و استملحه و منها ما يكون بمعنى فَعَلَ كقولك قرَّ و استقرَّ و بمعنى أَفْعَلَ كما تقول أَخْرَجَ و اسْتَخْرَجَ و منها ما يكون بمعنى أَنَّى ذلك و أصلهُ راجع إلى السؤال و الطلب و هو قولك استرقع الثوبُ و استحفر النهرُ و استحصدَ الزَّرْعُ و هو كثيرٌ و منها ما يكون بمعنى لا يُراد به شىءُ من هذا و هو كقولك استنجل الموضعُ و استرجع عند المصيبة و استحلسَ النَّبْتُ ، ، ،
[ المهموز و الصحيح ]
أ
[ اسْتَبْرَأَ ]
اسْتَبْرَأَ الجَارِيَةَ استبرا كرد كنيزك را
[ اسْتَبْطَأَ ]
اسْتَبْطَأَهُ دير يافت او را 5 بسيار منتظر بود 6 رآه بطيئًا 7 او را درنكى نمود
[ اسْتَدْفَأَ ]
اسْتَدْفَأَ بالثَّوْبِ كرمه كرد خود را بجامه
[ اسْتَقْرَأَ ]
اسْتَقْرَأَهُ خواندن خواست او را 6
[ اسْتَمْرَأَ ]
اسْتَمْرَأَ الطَّعَامَ عدَّه مَريئًا
[ اسْتَنْبَأَ ]
اسْتَنْبَأَهُ خبر پُرسيد ازو 6 اسْتَخبره 7 خبر خواست ازو
[ اسْتَهْزَأَ ]
اسْتَهْزَأَ بِهِ افسوس داشت به دو 6 هَزِئَ
ب
[ اسْتَرْهَبَ ]
اسْتَرْهَبَهُ بترسانيد او را
[ اسْتَصْحَبَ ]
اسْتَصْحَبَهُ با خود داشت او را يار خواست او را
[ اسْتَصْعَبَ ]
اسْتَصْعَبَ عَلَيْهِ الأَمْرُ دشوار شد بر وى كار 6 صعُد
[ اسْتَعْتَبَ ]
اسْتَعْتَبَهُ عِتاب دور كرده خواست از وى 6 سأله العُتْبى 7 خوشنودى خواست ازو 6 اسْتَعْتَبْتُهُ فَأَعْتَبَنِي أي استرضَيْتُهُ فأرضاني
[ اسْتَعْذَبَ ]
اسْتَعْذَبَ الماءَ خوش يافت آب را
[ اسْتَغْرَبَ ]
اسْتَغْرَبَهُ غريب داشت او را 6 عَدَّه غريبًا 7 غريب شمردش اسْتَغْرَبَ في الضِّحْكِ سخت رنجانيد در خندن 5 سخت بخنديد يعنى بقهقهة
[ اسْتَكْتَبَ ]
اسْتَكْتَبَهُ نوشتن خواست او را 6 سأله أن يَكْتب
6
ت
[ اسْتَثْبَتَ ]
اسْتَثْبَتَهُ تثبَّته
ج
[ اسْتَخْرَجَ ]
اسْتَخْرَجَهُ بيرون كرد او را و اسْتَخْرَجَهَ كَذَا سأله أن يُخْرِجَهُ
[ اسْتَدْرَجَ ]
اسْتَدْرَجَهُ پايه پايه او را برآورد 7 اندك اندك نزديك آوردش
ح
[ اسْتَصْبَحَ ]
اسْتَصْبَحَ بالمِصْبَاحِ روشنائى كرد بچراغ
[ استَفْتَحَ ]
استَفْتَحَ اللَّهَ عَلَى العَدُوِّ فتح و نصرت خواست خدايرا بر دشمن و اسْتَفْتَحَهُ القُرآنَ فَفَتَحَهُ عَلَيْهِ كشادن خواست ازو در قرآن و كشاد بر وى
[ اسْتَقْبَحَ ]
اسْتَقْبَحَهُ زشت داشت او را 7 زشت شمردش
[ اسْتَمْحَلَ ]
اسْتَمْحَلَهُ مليح داشت او را 6 عدَّه مليحا 7 نمكين شمرد او را
خ
[ اسْتَصْرَخَ ]
اسْتَصْرَخَ فرياد خواست
[ اسْتَنْسَخَ ]
اسْتَنْسَخَ