مانند
« وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ »
كه حمل آن بر مسح ظاهر است و بر غسل مأول است .
نص بودن و ظاهر بودن از امور اضافى اعتبارى است ، فقها ، خاص را نص گويند و عام را ظاهر و گاه مدلول قطعى را خاص و ظنى را عام گويند با آنكه خاص نسبت بمادون خود عام است و عام نسبت بما فوق خود خاص ، نص اخبار بر ظاهر قرآن مقدم مىباشد و بالاخره مراد از نص در كلمات فقها كه گويند عبارة نص .
دلالة النص . اشارة النص همين است و گاه ظاهر را هم نص گويند رجوع شود به ( موافقات ج 3 ص 9 - درايه ص 57 - كشاف ص 1405 - رسائل ص 33 - قوانين ص 263 ) .
نِصابِ رِضاع
- ( اصطلاح فقهى ) در حد و نصاب رضاع كه ناشر حرمت نكاح است گفتهاند 15 روز متوالى است و قول ديگر يك سال تمام و قول سوم دو سال و قول چهارم صدق نبت لحم و شد عظم و يا يك شبانهروز و يا ده رضعة متوالى كامل يا نبت لحم را كافى دانند رجوع برضاع شود .
نَصارى
- ( اصطلاح ملل و نحل ) امت عيسى بن مريم را گويند كه پس از حضرت موسى مبعوث شد .
( رجوع شود به ملل و نحل شهرستانى ص 106 - 107 ) .
نِصْفُ النَّهار
- ( اصطلاح هيوى ) دايرهء نصف النهار يكى از دوائر عظيمه است كه از دو قطب عالم مرور كند و دو قطب آن دو نقطه مشرق و مغرب بود ( چون از دو قطب معدل يعنى دو قطب عالم عبور مىكند ) .
اين دايره دايرهء افق را نيز در دو نقطه قطع مىكند كه يكى را نقطه جنوب و آن دگر را نقطهء شمال نامند ( اين دايره درست در جهت خلاف معدل النهار موهوما رسم مىشود ) خط و اصل بين اين نقطه را خط نصف النهار و خط زوال و خط جنوب و شمال نامند .
نَصْل
- ( اصطلاح نجومى ) از ستارگان رامى بود و بمانند . تيرى بود در كمان .
و آن واقع در منطقة البروج است . و نام ديگر سهم بود كه صورت شمالى كوچكى بود .
( رجوع بر امى و سهم شود ) .
نَصيريَّه
- ( اصطلاح كلامى ) فرقهء از غلات شيعهاند كه گويند خداى متعال در حضرت على حلول كرده است و آنها اصحاب محمد بن نصير فهرىاند و على بن محمد عسكرى را خدا ميدانند و محارم را مباح دانند و نكاح مردان را روا دانند و قائل بنبوت محمد بن نصير فهرىاند .
سخن درباره اصل و عقايد آنها بسيار است مشهور است كه حضرت على ( ع ) رئيس آنها را بكشت و مجددا زنده كرد تا دست از عقيده خود بردارد و لكن اصرار كرد و سرانجام قائل بربوبيت حضرت على شدند ( از درايه ص 147 - كشاف ص 1385 ) .
نِطاق
- ( اصطلاح نجومى ) كمر صورت جوزا و يا جبار را گويند . و نطاق الجوزاء هم گويند