شجاعت و مواهب و طلب و عطا است و بالجمله هر نوع خصلت و سجيتى كه مربوط به سياست و كياست و رياست باشد و سپس در تدبير مشترى قرار ميگردد در 12 سال كه صاحب دين ، ورع توبت ، ندامت ، زهد ، عبادت و رجوع الى الله است .
سپس راجع بتركيب قواى كواكب بحث كردهاند كه مستقيما در مولودات تأثير ميگذارند مثلا كار مشترك زهره و مريخ رغبت در دنيا ، حرص بر شهوات و لذات است و شركت زهره با عطارد لطف ، رفق حيله است . شركت زهره با زحل ثبات ، وقوف ، صبر ببار آرد شركت زهره با ماه ، زيادت ، نمو و رشد آورد شركت زهره با شمس عزت ، بزرگى و رياست و . . . بار آورد .
از استيلاى مشترى با شركت زحل .
زهد ، كمى رغبت در شهوت و لذات حاصل مىشود و با شركت مريخ قوت ، نشاط حاصل مىشود و با شركت با عطارد لطف رقت و حيله حاصل شود و با شركت زهره ، رغبت ، شهوت ، زينت حاصل شود و همين طور از تمزيج قواى هر كوكبى با كواكب سياره و ثوابت ديگر خلقيات مولودات گوناگون شود ( بخش جسمانيات ص 447 ، 449 ) اخوان الصفا اصول عقايد مربوط به علوم غريبه و سحر و كهانت و توجه به روحانيان را بيان كردهاند و چون غرض ما صرفا زمينههاى فكرى ادبيات است اشارتا پارهء از مسائل مربوط به اين زمينهها را بيان ميداريم . ( بخش چهارم ص 284 ) .
در باب ماهيت سحر و چگونگى طلسمات گويند اكثر مردمان علم سحر و طلسمات را باور ندارند و آثارى كه بر آنها مترتب است نمىپذيرند و آنان را محصول انديشههاى ابلهان و زنان ميدانند و از امور خرافى و بىپايه به حساب مىآورند و اينان چون خود جاهلاند و از آثار آنها غافلاند گمان برند كه اين گونه فنون بىاساس و بىپايه است در حال كه پايه و اساسى دارد و آثار شگفتآور بر آنها مترتب است .
اخوان گويند ، اين گونه فنون متوقف بر علم نجوم و هيئت و فلكيات است و سپس در باب فلكيات و هيئت و نجوم بحث مستوفى كردهاند و گويند كواكب همان ملائكه خداونداند و پادشاهان آسمانهااند كه خداوند آنها را بيافريده است تا تدبير جهان خلقت را عهدهدار شوند و چگونگى تأثير اين كواكب يا ملائكه را در جهان خلقت در نمىيابند مگر كسانى كه راسخان در علمند و گويند نخستين فعل سماويات و تأثيرات آنها در جهان خلقت طبيعت تأثير ثوابت است و سپس سيارات كه نخست در امهات اربعه تأثير كنند و سپس در مواليد و اشخاص بمانند تأثير انوار آفتاب در جهان طبيعت و اين امر غير قابل انكار است .
و سپس شرح مفصلى در نوع تأثيرات كواكب و علويات در ارضيات دادهاند و گويند اين گونه فنون كه متكفل بيان اين امور است پنج قسماند 1 - علم كيميا كه موجب از بين بردن فقر است 2 - علم
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 1999
مساهمون: سيد جعفر سجادى
ص١٩٩٩