تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 1735

مساهمون:

ص١٧٣٥
مىشوند همه وجوه و طرقى است كه عادتا به وسيلهء آنها مىتوان به ثروت و مكنت رسيد ، مانند زراعت ، حشم‌دارى شكار و دزدى و سرانجام داد و ستدهاى ارادى يعنى بازرگانى و اجاره‌كارى و جز آن .

ويژگيهاى مدينهء خِسَّت

مردم مدينه‌هاى خست همواره در جهت رسيدن به بهره‌ورى از لذات حسى و يا خيالى به يكديگر يارى و كمك مىنمايند و اجتماع آنان بر اين اساس استوار است : قمار بازى كردن و مجالس لهو و هزل ، فراهم كردن خوراك و خوردنى و نوشيدنى و ميخوارگى و ازدواج و زن‌بارگى و بالاخره لذت‌طلبى و انتخاب لذت‌آورترين از هر امرى . و اين كارها را صرفا براى لذت مىكنند و نه براى پايدارى و حفظ تن . و اين گونه مدينه‌ها ، نزد مردم مدينهء جاهله و به اعتقاد آنان ، به سعادت و كمال سعادت نائل شده‌اند و مورد رشگ ساير مدن جاهليه‌اند . زيرا كه هدف حقيقى اين گونه مدينه‌ها هنگامى تحقق مىپذيرد كه ضروريات و حوائج اوليهء آنها برآورده شده باشد و مضافا بر آن از لحاظ ثروت ، در توانگرى مطلق و رفاه باشند و بتوانند در رسيدن بدين لذات ثروت زيادى به مصرف برسانند . و البته سعادتمندترين و برترين و رشگ‌آورترين مردم اين گونه مدينه‌ها آن كسى است كه وسائل لهو و لهب و آنچه لذت‌آور و مايهء خوشى است براى او فراهم‌تر بود .

ويژگيهاى مدينهء كَراميّه

هدف مردم مدينهء كرامت بر اين است كه با يكديگر در رسيدن به كرامت و احترام و شأن و شوكت هم قولى و هم فعلى و معاونت و كمك نمايند به اينكه هم ملتها و مردم مدينه‌هاى ديگر به آنها احترام كنند و شأن و شوكت آنان را بستايند و هم در بين خود مورد اكرام و احترام باشند ، حال در كرامت و احترامات معمول بين خود همه متساوى باشند و يا متفاضل كه شأن و شوكت عده‌اى فزون‌تر باشد از عده‌اى ديگر . منظور از احترامات متساوى اين است كه هر يك به طور متساوى به همدگر احترام گذارده شأن و شوكت او را بستاايد ، و در حقيقت هر يك به ديگرى نوعى از شأن و شوكت اعطا كرده براى او قائل شود تا بالعكس آن دگر نيز چنين كند ، در زمانى ديگر و بنوعى ديگر ، و يا از همان كرامتى كه او براى وى قائل شده است . و منظور از كرامت متفاضل اين است كه مثلا يكى از آنان نوعى كرامت و شأن و شوكت به او اعطا كند و آن دگر شأن و شوكتى بالاتر و بزرگتر از نوع اعطائى او ، و البته اين وضع بر نظام خاص و معينى استوار خواهد بود يعنى بر اساس شايستگى هر يك به اينكه مثلا يكى از آنان در حد معينى شايستهء كرامت است و ديگرى شايستهء شأن و شوكت زيادتر ، به هر حال بر حسب لياقتهائى كه با معيارهاى خود سنجيده مىشود . زيرا معيارهاى لياقت به نزد مردم مدينه‌هاى جاهله به فضيلت نيست و بلكه يا بر حسب توانگرى
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 1735 | سيد جعفر سجادى