تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 966

مساهمون:

ص٩٦٦
وقتى مانع از ميان برود چيزى كه منع از آن شده بوده عود خواهد كرد مثلا بزوال مرضى كه مانع از وضوء بوده تكليف بوضوء بر ميگردد . مثال ديگر - هر گاه عيب حادث بعد از قبض زائل شود و عيب سابق بر قبض بماند ممنوع كه عبارت از جواز رد به علت عيب سابق باشد عود خواهد نمود - و از اين قاعده به اين طور تعبير شده : اذا زال المانع عاد الممنوع و قاعدهء « ما جاز بعذر بطل بزواله » ناظر به همين مطلب بوده و به آن راجع مىشود .

زَوجيَّت

- ( اصطلاح فلسفى و فقهى ) در فلسفه كيفيات مخصوص به كميات است . در فقه ارتباط و بستگى ميان زن و مرد را گويند و خود سببى است از اسباب ارث كه باتمام طبقات جمع مىشود اعم از وراث سببى يا نسبى ( از شرح لمعه ج 2 ص 245 ) . رجوع به ارث شود .

زَواهِرِ عُلوم

- ( اصطلاح عرفانى ) زواهر علوم عبارت از علوم طريقت است كه اشرف و انور علوم و زواهر وصلت است زيرا كه وصلت به حق موصوف بعلم طريقت است . ( كشف المحجوب ص 500 ) .

زُهّاد

- ( اصطلاح عرفانى ) زهاد طائفهء باشند كه بنور ايمان و ايقان جمال آخرت مشاهده كنند و دنيا را در صورت قبيح معاينه بينند و توجه بمتاع فانى دنيوى نكنند و فرق آنها با صوفيان آنست كه زاهد بحظ نفس خود از حق محجوب بود چه بهشت مقام حظ نفس است و صوفى بمشاهدهء جمال ازلى از هر دو كون محجوب گردد و از دنيا و آخرت صرف رغبت كرده باشند و زاهد حظ نفس را خواهد و صوفيه خدا را . فروغى گويد :
شيخ اگر شد بره زهد چنين پندارد * كه كسى با خبر از حيله و تزويرش نيست

زُهد

- ( اصطلاح عرفانى ) زهد در لغت اعراض از اشياء است از جهت كوچك دانستن آنها . و در مزهود فيه اختلاف است بعضى گويند دينار و درهم است كه زهد ترك دينار و درهم است بعضى گويند مطعم و مشرب است كه زهد ترك مطعم و مشرب است . و بعضى گويند كه « الزهد ترك نعمة الدنيا و الآخرة » يعنى بىرغبت بودن به دنيا و آخرت و گفته شده است كه زهد اين است كه توجه بمألوفات دنيا نداشته باشى . و در خبر است كسى كه از دنيا اعراض كند قلب او محل ورود انوار و تجليات الهى گردد . جنيد گويد : زهد آنست كه دست از ملك خالى دارد و دل از تبع . ( از مصباح الهداية ص 116 ) حضرت امير عليه السلام فرمودند : زاهد كسى است كه باك نداشته باشد كه دنيا را كه خورد از مؤمن و كافر . ابن مسروق گويد : زاهد كسى است كه هيچ امرى بر او تسلط نداشته باشد مگر خداى متعال . كاشانى گويد : زهد عبارت است از