تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 402

مساهمون:

ص٤٠٢
در هلكات دانسته است . ( اصول رشاد ص 251 - 244 )

بَرائَتِ عَقلِيَّه

- اين اصطلاح اصولى است و مراد همان اجراء برائت است در احكامى كه ما از راه علم و قطع نتوانسته‌ايم حكم آنها را بيابيم و ناچار بعد از فحص و يأس از دليل ، عقل حاكم است كه با رعايت شرائط مقرر بدان استناد نمائيم . ( از كفايه ص 254 )

بَرائَتْ نَقْلِيَّه

- ( اصطلاح اصولى ) بعضى گويند برائت نقليه در شبهات موضوعيه بطور اطلاق جارى مىشود و استناد آنها اجماع است مع ذلك قول محقق اين است كه در شبهات موضوعيه هم بايد بحث از دليل كرد و پس از يأس از آن ، اصل برائت اجراء كرد .

بَراعَتِ اسْتِهْلال

- اين اصطلاح ادبى است و آنست كه متكلم در اول سخن خود و يا نويسنده در ابتدا و مقدمه كار خود چيزى گويد و نويسد كه مناسب مطالبى باشد كه بعدها ذكر مىكند بالفاظ لطيف غير ضريح بلكه با اشارات مليحه كه مخاطب بذوق سليم مقصود گوينده را دريابد و گويند در قرآن مجيد سوره فاتحه براعت استهلال است براى تمام قرآن رجوع شود به ( مطول ص 402 - درهء نجفى ص 113 ) .

بَراعَةُ الْمَقْطَع

- رجوع شود به تخلص .

بَراهِمَه

- ( اصطلاح كلامى ) قبيلهء از هنديانند كه ظاهرا از اشراف هنداند و يا اشراف هند از اين قبيل‌اند . در ملل و نحل آمده است كه گويند اين قبيله از فرزندان برهمى يكى از پادشاهان هند باستان‌اند و اينان را علامتى است ويژه از جمله رشته‌هائى است ملون بالوان سرخ و زرد كه به گردن آويزند و يا در پهلو قرار دهند و ريسمان آن را بر گردن اندازند مانند شمشير كه حمايل خود كنند ، اينان را پيرو توحيد دانند ( رجوع شود به ملل و نحل ابن حزم ص 69 ج 1 ) . در كتاب كليله و دمنه اغلب روى سخن و يا سمبل داستان برهمن است . كه ظاهرا سلسلهء از پادشاهان هندند و يا وزيران بهر حال از طبقه حاكمان و فرزانگانند . در ملل و نحل شهرستانى آمده است كه : يكى از مذاهب هندى است و يا نام و عنوان دستهء از روحانيان هند قديم است . اين گروه را از جهت انتساب به حضرت ابراهيم خليل براهمه گويند البته محققان گويند اين امر مشكوك است زيرا اين طايفه اصولا منكر نبوت‌اند و آنان كه به نبوت ابراهيم اعتقاد دارند ثنويه‌اند و بنا بر اين گفته‌اند كه انتساب اين عده به مردى بوده است بنام برهام . بهر حال تحقيق در اين امر كار دشوارى است . ( ملل و نحل شهرستانى ص 279 )

بربرانيه

- ( اصطلاح كلامى ) بقول صاحب ملل و نحل يكى از فرق مذهبى مسيح‌اند كه گويند عيسى و مادرش خدااند . معلوم نيست كه در اين كلمه تصحيف يا تحريف شده است يا نه و بهر حال قول به
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 402 | سيد جعفر سجادى