تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 304

مساهمون:

ص٣٠٤
و منافع حاصله از اعيان ناشى است از حاجت و ميل طبيعى نسبت به آنها ، و لذا قيمت اشياء باختلاف مكان و زمان و تمايل و رغبتى كه منبعث از احتياج و عرضه و تقاضا است مختلف مىشود . بسا اتفاق مىافتد قيمت جنسى در شهرى با شهر مجاور آن اختلاف فاحشى داشته باشد . ( كليات 65 ، 66 )

امُور عامَّه

- ( اصطلاح فلسفى ) امور عامه يا الهى به معناى اعم در فلسفه بحث از مسائلى مىكند كه اختصاص بيك قسم از موجودات نداشته باشد مانند وحدت ، شيئيت ، كليت ، جزئيت ، ماهيت ، عليت و غيره و بعبارت ديگر در امور عامه و الهيات به معناى اعم بحث از وجود و موجود بطور مطلق مىشود و شامل وجود واجب و ممكن و عقول و نفوس و فلكيات و عنصريات و غيره مىشود در مقابل الهيات به معناى اخص كه بحث از ذات و علم و قدرت و صفات و اسماء حق است . ( دستور ج 1 ص 173 )

امّ وَلَد

- ( اصطلاح فقهى ) يعنى مادر فرزند و آن كنيزى باشد كه از مولايش آبستن شده باشد رجوع باستيلاد شود . - رجوع بفرائض شود .

امَة

- ( اصطلاح فقهى ) امه بفتح همزه و ميم يعنى كنيز محض كه چيزى از آن آزاد نشده باشد در مقابل امهء غير محضه و مكاتبه كه با قرارداد خاص بطور مكاتب مطلق يا مشروط چيزى از آن آزاد شده باشد كه قراردادى با مولايش به بندد كه هر مقدار از بهاى خود را كه پرداخت به همان اندازه آزاد شود يا هر گاه تمام بهاى خود را داد آزاد شود . ( از شرح لمعه ج 1 ص 52 ) رجوع به مكاتب شود .

امَّة عِشْق

- ( اصطلاح عرفانى ) گم‌شدگان وادى حيرت را گويند . مولانا گويد :
قصه گويم از صبا مشتاق‌وار * چون صبا آمد بسوى لاله‌زار لاقت الاشباح يوم وصلها * عادت الاولاد صوب اصلها امة العشق خفى فى الامم * مثل جود حوله لون السقم ذلة الارواح من اشباحها * عزة الاشباح من ارواحها ايها العشاق السقيا لكم * انتم الباقون و البقيا لكم منطق الطير سليمانى بيا * بانك هر مرغى كه آيد مىسرا

امَّةِ فاضِلَة

- ( اين اصطلاح فلسفى و اجتماعى است ) . رجوع به مدينهء فاضله و جماعت عظمى شود .

امَة مَسْتَوْلِدَه

- كنيزى كه از مولايش حمل برداشته باشد رجوع بام ولد شود .

امَةُ الْمُكاتَبَه

- رجوع بكتابت و مكاتبه و عتق شود .

امَّهات اربَعه

- ( اصطلاح فلسفى )