عرفانى ) مراد فصول چهارگانه است و نيز منظور زمانهائى است كه نطفه در رحم حالات و صورتهاى مختلف به خود گيرد اول زمانى كه نطفه وارد رحم شود ، دوم زمانى كه صورت انسانى يابد سوم زمانى كه حيات در كالبد آن پديد آيد ، چهارم زمانى كه در وضع و سرنوشت آيندهء فرزند اثر خواهد داشت كه آخر مرحله است .
( از انسان كامل عزيز الدين نسفى ص 29 ) .
و از ( اخوان الصفا ص 205 )
اسارَتْ
- ( اصطلاح عرفانى ) اسارت يعنى گرفتارى و در بند بودن و مراد در اينجا گرفتارى و اسارت و در بند ظواهر است كه مانع وصول بحقايق است :
بابا طاهر گويد : كسى كه اسير و گرفتار علم خود گردد بر همان دانائى خود كه فرض كرده است بماند و از آن خلاص نشود و بمرتبت اعلا نرسد و موقعى كه از قيد اسارت علم بيرون آيد و محو موهوم شود و انانيت خود را رها كند و از قيد اسارت علم رها شود به حق برسد .
و گويند گرفتار علم طالب ثواب آخرت است و گرفتار حقيقت از حظوظ نفسانى اعراض كند ، و گرفتار حق از تمام حظوظ رو گرداند ( شرح كلمات بابا ص 153 - 154 - 155 ) .
اساطِينُ اْلِحْكَمة
- ( اصطلاح فلسفى است ) و اطلاق به بزرگان حكمت در يونان باستان شود و اغلب اطلاق بر هفت حكيم شود كه كرارا از آنان در كتب فلسفيه نام برده شده است ، صدر الدين شيرازى و شهاب الدين از اين هفت تن بعنوان پيامبران نام بردهاند و آنان عبارتند از : سولون ، بيوس ، فارياندروس ، تالس ، كيلون ، فيطيقوس و قيليبوس ؟
ابو ريحان گويد : اينان از حكماء اقدماند و قبل از ظهور ستارهء حكمت در سرزمين يونان ظهور كردهاند .
( رجوع شود به تحقيق ما للهند ص 24 ، 25 ) .
اسامَى
- ( اصطلاح عرفانى ) مراد اسماء الهى است ، رودبارى گويد « اظهر الحق الاسامى و ابداها للحق ليسكن بها شوق المحبين اليه و تأنس بها قلوب العارفين له » كه عبارت از اعيان و حقايق موجودات عالم است چنان كه فرموده « و علم آدم الاسماء كلها » ( طبقات 360 ) .
اسْباب
- ( اصطلاح فلسفى ، اصولى ، و عرفانى ) اسباب جمع سبب است و سبب چيزى است كه وجود مسبب به دو و از اوست .
اسباب چهارند مايه ، صورت ، فاعل و غايت رجوع شود بعلل اربعه .
( مصنفات بابا افضل ج 1 رساله 2 ص 22 ) .
بهر حال در فلسفه مرادف با علت است و در اصول فقه نيز گاه مرادف با علت آيد و گاه مرادف با شرط آيد و گاه اطلاق شود بر مستندات حكم كه خطابات ( اوامر و نواهى ) و ادلهء حكم باشد و گويند اسباب حجر يعنى عللى كه موجب منع از تصرف شخص در اموال و امور مربوط به