عرفان اصطلاح اثمار در مورد اجتماع اسماء اصلى كه امهات اسمائند به كار رفته و گويند : از اجتماع اسماء اصلى ، اسماء و معانى ديگرى پديد آيد كه آنها اثمار آن اجتماعات ميباشند و گفتهاند كه كليات اثمار پنج است چنان كه اجتماعات كه از آنها تعبير به نكاحات شده است پنج است اجتماعات اسماء و معانى را نكاحات گويند ازين قرار :
الف - اجتماع اسماء الهيه كه ثمرهء آنها صور حقايق متعينه در علم مىباشد .
ب - اجتماع معانى كه ثمره آنها صور ارواح متعينهء در نفس مىباشد .
ج - اجتماع ارواح كه ثمرهء آنها صور عالم مثال و اجسام بسيطه عنصريه است مانند عرش و كرسى .
د - اجتماع اجسام بسيطه كه ثمرهء آنها مولودات است .
ه - آنچه مخصوص به انسان است كه از اجتماع و تركيب اجناس و فصول و حقايق انسانيت بوجود آيد و حضرت اسماء الهيه عبارت از همين نتايجاند ( مصباح الانس ص 29 ) .
اثْنا عَشَرِيّات
- ( اين اصطلاح نجومى و هيوى است ) ابو ريحان گويد :
نيم شش يك برج است . چون برج را به دوازده قسمت كنى راست تا هر يكى دو درجه و نيم باشد . و هر يكى را خداوند است . اما بهر برجى نخستين اثنا عشريه خداوند برج راست و دوم خداوند دوم برج را و سيوم سيوم را و همچنين تا به آخر برج . و از بهر آنك ضرب آسانتر است از قسمت بود كه كسى را در درجهها دو و نيمگان افكندن دشخوار آيد و خاصه كه اندر او كسر نيمه است مردمان آسان كردن اين شمردن را گفتند كه بگير از اول برج تا بدان درجه و دقيقه كه اثنا عشريت او خواهى و اندر دوازده ضرب كن و آنچ گرد آيد سيگان بيفكن و هر برجى را سى گير و ابتدا از آن برج كن كه اندرو اثنا عشريت خواهى و بتوالى بروج همىرو . پس آن برج كه به دو رسى و او را سى درجه ندارى خداوندش خداوند اثنا عشريت آن درجه است كه خواستى . و آن چيزى است كه هم روميان و هم هندوان برو اتفاق كردند . بس عجب همىدارم از ياران ما چرا نيز نگردانيدند و او را به ترتيب فلكها يا چيز ديگر نكردند .
و گر ازين رستند ديگر فضيحتها اندرو آوردند كه اين جاى ياد كردن آن نيست . و اندرين جدول خداوندان اثنا عشريت اندر بروج نهاديم و باللّه التوفيق .
( رجوع شود به التفهيم ص 415 ، 416 ) .
- اثنا عَشَريّه -
( اصطلاح كلامى است ) و گروهى را گويند كه امامت را در خاندان نبوت از حضرت على تا يازده نفر ديگر از فرزندان و فرزندان فرزندان او سرايت دهند كه آخرين آنها امام منتظر است و اينان را شيعى دوازده امامى هم گويند .
پيشواى فقهى آنان حضرت صادق الائمه