گاهى سر مىتراشى و گاهى گيسو مىگذارى و گاهى حواجب و بروت و سبيل مىتراشى و خود را به پيرايهء قلندران جلوه مىدهى و گاهى بدن خود را به اسم رياضت به انواع عذابها مبتلا مىگردانى و گاهى همه موهاى بدن را واگذاشته و قلم اظافر را مكروه شمرده ! بر روى توده خاكستر مسكن اختيار مىكنى و با آنكه قلبت پر از خبائث خواهد شد و اعمالت همه ناستوده خواهد گرديد ، باز از براى آنكه به تلبيس اسمى بهدست آورى ، طريق وعاظ را پيش گرفته جاى بر عرشه منبر خواهى گرفت ! .
و زمانى معتكف مساجد و ملازم محرابها خواهى گرديد و چون مدائحى از ديگران بهگوش تو رسد ، انواع حيلههاى خفيّه از براى افتضاح آنها بهكار خواهى برد . و از براى آنكه مقامى در قلوب استحصال نمائى ، در عين غنا و ثروت ، اظهار آن مىنمائى كه دنيا درنظر من به پشيزى نيرزد ! و مراجز توكل بر خداوند ، سرمايه نباشد و اين اسباب فانيه را كه جمع مىبينى ، همگى از براى حفظ شئون دين است - و ادلهاى باطله و مغالطههاى فاسده از براى اين دعوى اقامه مىنمائى و چون كسى را بر تو فضيلتى بوده باشد ، با آنكه قلبت به دو معترف است ، از براى آنكه مبادا با تو در طلب صيت مسابقت نمايد ، طريق مجادله و لجاج را پيش خواهى گرفت و از براى بدنام كردن آن ، اصناف حيلههاى شيطانى و فكرهاى ابليسى بهكار خواهى برد ! و افتراها و تهمتها خواهى زد و عَلَم دين را بر دوش گرفته به شمشير باطل خودت ، سر دين را خواهى بريد و به لباس حق سر حق را به سنابك باطل خود ، خواهى سوخت . و با آنكه سراپا منكرى ، خود را به هزارها عربدهها آمر به معروف قرار خواهى داد ! و جميع منهيات را خفية مرتكب شده و به لباس ناهى منكر از روى زور و بهتان هتك عرض [ 1 ] هزارها از بندگان خدا را خواهى نمود . و از براى ارضاى خاطر عوام ، شريعت الهيّه را منحرف و مبدل نموده ، هزارها بدعتهاى شنيعه را مرتكب خواهى شد و از براى اكتساب نام نيك ، به احاديث موضوعه و ضعيفه حكم بر نسخ آيات صريحه خواهى كرد و با آنكه دلت خالى از ايمان و ايقان است ، در احتفالات [ 2 ] صوريه دينيه ، كه مبناى آنها آراء عوام ناس است ، اهتمام و اجتهادها خواهى نمود و از براى آنكه مبادا
هامش
[ 1 ] . آبرو
[ 2 ] . كسى را اكرامنمودن