تقسيم ! كمتر شده است ، با اين حجت و دليل با ديگرى به مجادله خواهد برخاست و آن را بخاطر منافع ويژه خود و يا براى حفظ موازنه عمومى ، از تجاوز بازخواهد داشت و در اين صورت است كه سرزمين ايران ، بدون جنگ و خونريزى از شر بيگانگان درامان خواهد ماند . پس بر علماى بزرگوار است كه نظر خود را بخاطر حفظ حوزه اسلام و نگهدارى حقوق مردم در لزوم خلع اين اژدهاى خطرناك ، يكى كنند - و هيچ علاج و چارهاى جز خلع وجود ندارد - اگر انسان فجايع و جناياتى را كه توسط اين حكومت ستمكار ويرانگر بر همه طبقات ملت ايران وارد آمده و عوامل بدبختى و بيچارگى مردم را بررسى كند و درباره وضع ناگوار سربازان و ارتش دقت نمايد و ببيند كه چگونه آنان براى سد رمق و رفع گرسنگى ، سراسر روز را با رنج و درد ، كارهاى سختى را انجام مىدهند تا لقمه نانى بدست آورند ، آنگاه در تشويش و اضطراب امراء و بزرگان و شدت ناراحتى آنان تأمل كند كه چگونه از ترس مصادره اموال و ريختهشدن خونشان ، زندگى آرام خود را از دست دادهاند و سپس به نفوذ كلمه علماء در بين توده مردم بنگرد و ببيند كه همه مردم - بطور عموم - تابع و پيرو و سرسپرده آنان هستند ، بطور قطع نظر مىدهد كه پائينآوردن اين ستمكار از كرسى ديوانگى آسانتر از درآوردن لنگهء كفش است . هماكنون همه عوامل دينى و انگيزههاى دنيوى باجراى اين امر حكم مىكند و توده مردم نيز در سايه ظلمها و سختىها و فشارها ، آمادگى كامل دارند و اگر بزرگان و رهبران ملت فرمان حق را صادر كنند ، مردم او را سرنگون مىسازند و آب از آب تكان نمىخورد [ 1 ] و در بركنارى او از اين مقام ، حتى يك قطره هم خون ريخته نمىشود . شايد بعضى از مردم غيرآگاه خيال كنند كه « خلع » اگرچه آسان هم باشد ، موجب آشوب و منشاء هرج و مرج مىگردد ! ، هرگز ! هرگز ! مردم ايران از هيچيك از دستورهاى علماء سرپيچى نمىكنند ، بويژه اگر بدانند كه هدف حفظ حوزه اسلام و
هامش
[ 1 ] . در اينجا سيد يك ضربالمثل عربى آورده تحت عنوان « ولايناطح فيه عنزان » - دو بُز درباره آن نزاع نمىكنند -