در عصر ما دولتهاى اروپائى در اشغال و استعمار كشورها ، با همديگر به رقابت برخاستهاند و هركدام از آنها ، ديگرى را طرد مىكند و توازن قوا هم در بينشان برقرار است ! . هيچ دولت استعمارگرى حمله خود را بر نقطهاى از جهان آغاز نمىكند ، مگر آنكه دلايلى براى لزوم اشغال آن ، در نزد دولتهاى ديگر ارائه مىدهد ! . و روى همين اصل ، دول استعمارى شب و روز در پيداكردن راههائى مىكوشند كه به آنها اجازه دهد در مسابقه فتح و اشغال سرزمينها ، پيش قدم شوند و دلايل رقباى خود را در اين فتوحات ! ، بتوانند رد كنند ! . هر كدام از اين دولتها خود را با نيرنگ و دسيسه ، به حكومتهاى مشرق زمين عرضه مىدارند : يكى بعنوان وام به آنها پول مىدهد . دومى ملتزم پرداخت نقدى مالياتها و حقوق گمركها مىگردد و آن يكى حقوق مردم را در سودهاى بازرگانى ، بطور پيشخريد ، خريدارى مىكند و چهارمى قرارداد مىبندد كه معادن زيرزمينى آنها را اكتشاف و استخراج نمايد و راهها و جادهها براى آنها بسازد و همينطور . . . و همه اينها نيرنگ و حيله است . هدف اصلى از همه اين نقشهها آنست كه حق استعمار و استثمار آن سرزمينها را به اين بهانهها بدست آورند و روى همين نقشه ، برنامه اشغال و استعمار جزائر غرب و تونس و هند و كشورهاى ماوراءالنهر و مصر و ديگر سرزمينهاى مسلمانان بوسيله اروپائيها اجرا شده است . بلاد ايران از مشكلات اين نيرنگها و دامها در امن و امان بود ، تا آنكه قدرت جنون و زندقه كار خود را آغاز نمود و درهاى بدبختى و گرفتارى را بر روى ايران باز كرد و خطرها و مشكلات را از هر طرف بسوى اسلام و مركز آن جلب نمود . ديوانگى شاه و بىدينى وزيرش دستبهدست هم دادند تا حقوق مردم مسلمان و دارائى و املاك مردم با ايمان را بناحق بفروشند و ملتهاى اروپائى هم اين فرصت را غنيمت شمردند ، تا وسايل ايجاد قدرت و نفوذ را در سراسر ايران فرآهم آورند . . . و مردم انگلستان در پيشاپيش اين ملتها بود ! . . . و هنگاميكه علماء رهبران دينى ، دماغ اين افراد خودخواه بىدين را به خاك ماليدند و با نيروى حق ، دست ظلم و ستم را از تجاوز به اموال مسلمانان و غارت آن ، كوتاه
نامه ها و اسناد سياسى ( فارسى ) — صفحة 82
مساهمون: سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني
ص٨٢