قراردادهاى تجديد شده است . و با جبروت خود مىخواهد كه سهم او بيشتر و بالاتر از انگلستان باشد ، زيرا كه روسيه نيرومندتر است و دربرابر او هم خراسان و آذربايجان و مازندران قرار دارد ! . اينست عواملى كه بسرعت سرزمينهاى ايران را از پاى درآورده و دولتها را براى تقسيم آن ترغيب كرد . اينست بدبختىهائى كه ديوانگى و زندقه ، آنها را بسوى اسلام جلب كرده است ( وامحمداه ) ! . بر ما مسلمانان چه خواهد گذشت اگر نگاه كنيم و بهبينيم كه فرومايگان فرنگ ، ناموس ما را هتك مىكنند و اموال ما را غارت مىنمايند و حقوق ما را غصب مىكنند و دين ما را مورد اهانت قرار مىدهند و شريعت ما را تحقير مىنمايند ؟ همه اينها سرانجام عملى خواهد شد ، اگر پشتيبانان و حاميان دين ، بسرعت اين خطرى را كه بر حوزه اسلام مسلط شده است ، بر كنار نكنند و سرزمين ايران را با نيرو و قدرت شرع ، از چنگ ديوانگى و چنگال زندقه نجات ندهند . رهبران امت دربرابر خداوند متعال درباره بندگان خدا و سرزمين آنها ، چه پاسخى خواهند داشت اگر اين واقعه تلخ و دردناك رخ دهد ؟
( پناه بر خدا ) در حالى كه جلوگيرى از آن مقدور و عملى بود ؟ براى علماى ملت چه عذرى خواهد بود اگر از نگهبانى دين دربرابر اين خطرهاى مهلك كوتاهى كنند و توده مردم در روز قيامت با آنها به مجادله برخيزند . زيرا كه حسن فرمانبردارى و دوام اطاعت را بعنوان حجت و مدركى برضد آنها ، دراختيار دارند ! آيا از نظر شريعت ، براى ما فريضهاى بزرگتر از حفظ حوزه اسلام وجود دارد ؟ آيا علماء براى اداى اين واجب ، از ديگر مردم سزاوارتر نيستند ؟ هان ! كه وقت فرارسيده است - و پس از گذشت وقت ، جز شرمندگى و سرزنش در دنيا و خشم و سخط در آخرت نخواهد بود - اگر ناصرالدين شاه از كرسى مملكت به پائين آيد ، همهء اين حقوق و غرامتهاى بى جا خودبخود لغو مىشود . و آنگاه هريكى از دولتهاى غربى ، كه بهرهاى از اين غنيمت ! ندارد و يا فكر مىكند كه سهم آنها در اين
نامه ها و اسناد سياسى ( فارسى ) — صفحة 84
مساهمون: سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني
ص٨٤