( 1 ) امام رضا « ع » : . . . خوردن مال يتيم به ستم - به دليل فسادهاى فراوانى كه از آن پديد مىآيد - حرام است ؛ نخست اينكه چون كسى مال يتيم را به ستم بخورد ، به كشتن او كمك كرده است ، چه يتيم بىنياز نيست و نمىتواند خود را اداره كند و به كارهاى خود برسد ، و كسى ندارد كه به كارهاى او بپردازد و براى او همچون پدر و مادر باشد ، پس چون كسى مال او را بخورد ، چنان است كه او را كشته باشد ، و به فقر و فاقه در افكنده باشد . . .
بنگريد ! از مهمترين اصولى كه اسلام در قضاياى اقتصادى - به صورتى خاص - در بارهء آن تأكيد كرده ، اصل « حرمت ( احترام ) مال » است .
چيزى كه هست اين است كه چه بسا علَّت اين اصل بر خلاف واقعيّت آن فهميده شده باشد . ما اكنون به اختصار در اين باره اشاره اى مىكنيم :
قرآن كريم علَّت اين اصل را آشكارا بيان كرده و فرموده است :
* ( « جَعَلَ الله لَكُمْ قِياماً » ) * « 1 » خدا ( مال ) را وسيلهء قوام و برقرار ماندن شما قرار داده است » ، پس احترام و حرمت مال به آن است كه سبب زندگى مادّى و معنوى انسان و مدد رساندن به آن و قوام آن است . قرآن كريم « اموال مالها » و « انفس جانها » را در آيات متعدّد رديف يك ديگر قرار داده است ( « * ( أَمْوالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ » ، ) * ، * ( « بِأَمْوالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ » ) ، ) * . « 2 » و اين نيز دليل بر ارزش حياتى مال است در تعليمات اسلامى .
شايد خواننده از توجّه به اين تعبير حديث شريف نبوى غافل نمانده باشد : « حرمت مال او همچون حرمت خون او است » . اين تعبير ، يعنى تشبيه « حرمت مال » به « حرمت خون » ، دليل بر نقش حياتى مهمّى است كه مال نسبت به هر فرد ايفا مىكند . و آنچه در حديث رضوى آمده
هامش
« 1 » « سورهء نسا » : 5 .
« 2 » « سورهء آل عمران » : 186 ؛ « سورهء توبه » : 41 ؛ « سورهء صف » ( 61 ) : 11 ؛ « سورهء نسا » : 95 ؛ « سورهء انفال » : 72 : « سورهء توبه » : 20 و 44 و 81 و 88 و 111 ؛ « سورهء حجرات » ( 49 ) : 51 .