مردم در نهايت گرانى است ، و لكن حسن صورت در مردان و زنان وفور تام دارد ، و در بلاد ديگر به آن وفور به نظر نرسيده است .
احوال نظام على خان بهادر و كيفيّت تسلّط انگريز در دكهن
و سابق بر اين وقت ؛ فرمانفرماى آن حدود بود نوّاب نظام على خان بهادر ولد نظام الملك آصف جاه وزير محمّد شاه بابرى ، در ايّامى كه پادشاه قهّار نادر شاه افشار به هند آمده بود ، بالنسبه به او نظر لطف و مرحمت مىداشته است .
وى از احفاد خواجه عبد اللّه احرار « 1 » ، و در علوّ خاندان از غايت اشتهار مستغنى از اظهار است ، و در به دو امر رئيسى بود با عدل و داد و فرمانفرمايى بود خجسته نهاد ، و چون « 2 » مرض فالج به علاوهء كبر سن بر مزاجش عارض شد از نظم رياست عاجز گرديد ، امر را با كاركنان خود گذاشت ، و چنان كه سبق ذكر يافت ، اغلب امراء و اعاظم اين ملك هر يك در پى خرابى و شكست كار ديگرى است ، حتّى برادر نمىتواند برادر خود را در آسايش و راحت بيند ، و هميشه نظر به جبن ذاتى كه دارند از يكديگر خائفند ، لهذا مشير الملك كه مختار امور سركار او بود ، چنين به خاطر خود انديشيد كه بايد معينى از خارج به جهت خود داشته باشم كه در وقت كار به كار آيد .
هامش
( 1 ) از مشايخ علماى نقشبنديّه است و دو كتاب انيس السالكين و ملفوظات از تأليفات اوست . سال وفاتش معلوم نيست . ( ريحانة الادب : 1 / 77 )
( 2 ) و : در « ب ، ج » نيامده است .