فصل هشتم : دار المؤمنين قم
دار المؤمنين قم شهرى است از بلاد قديمه ، و در آن روات و محدثين و مقدّسين و اولاد أئمهء طاهرين - عليهم السلام - بسيار مجتمع بودهاند ، و قبور اغلب آنها در آنجا است ، و قبل از اين نهايت معمور بوده است ، و حال به تقريب آنكه از زمين آب جوشيده بوده است ، اغلب عمارات آن خراب شده است و زياده از دو هزار خانه در آن به نظر نمىآيد .
حضرت فاطمهء معصومه - عليها السلام - خواهر حضرت امام رضا - عليه السلام - و على بن جعفر ، و قريب به پنجاه امامزاده ، و قريب به پانزده نفر از روات و محدّثين ، چون زكريا بن آدم ، و على بن بابويه و امثالهما را در آنجا زيارت كردم ، و در خارج شهر آبى جارى است شورمزه ، و لكن چون چند روز توقّف شود شورى آن معلوم نمىشود ، خربوزه و انار و انجير در آن به نهايت تكلّف مىشود ، و اغلب مردم آن شهر به غايت تنگدل و تهىدستاند .
و در آن اوان از جانب پادشاه عالم پناه « 1 » قبّهء مباركهء حضرت فاطمهء معصومه - عليها السلام - را تذهيب مىكردند ، و مدرسهء بسيار عالى در جنب صحن مقدس مىساختند و قريب به اتمام بود .
در حال ورود در خانه عالى جناب ، مقدس القاب فضايل مآب ، علّامى فهامى ، زبدة المحققين ، و عمدة المجتهدين ، جناب ميرزا ابو القاسم جاپلاقى « 2 » دام فضله منزل كردم ، و بعد از سه روز در خانهء عزيزى از مقدّسين كه نامش به
هامش
( 1 ) منظور فتحعلى شاه قاجار است .
( 2 ) ميرزا قمى .