بأبه اقتدى عديّ « 1 » في الكرم * و من يشابه أبه فما ظلم « 2 »
[ تأليفات آقا محمّد على ]
كتاب مقامع الفضل ، و كتاب اماميّه ، و كتاب نبويّه ، و شرح ديباچهء مفاتيح كه دوازده هزار بيت است تقريبا ، و شرح ميراث ، و مطاعم آن كتاب ، و خوان الاخوان چهار مجلد كه به طور كشكول شيخ بهائى تأليف شده است ، و كتاب خيراتيه در ابطال صوفيه ، و قطع القال و القيل فى انفعال الماء « 3 » القليل ، و پنج رسالهء مبسوطه و مختصره در مناسك حج ، و دو رساله در تاريخ الحرمين الشريفين ، و رسالهء سهو الاقلام ، و رسالهء تفضيليّه كه در اوان تشريف داشتن در دار السلطنهء طهران حسب الخواهش پادشاه جم جاه آقا محمّد خان قاجار در
هامش
( 1 ) عدىّ بن حاتم بن عبد اللّه بن سعد الطائى ، مشهور به سخاوت بوده ، پسر حاتم طائى مشهور است ، نصرانى بوده ، بعد مسلمان شده ، گويند 180 سال عمر كرده ، و در سال 66 هجرى درگذشته است . رجوع شود به تهذيب الكمال : 19 / 524 .
( 2 ) عدى بن حاتم در كرم و بخشش دنباله رو پدر خود بود ، و كسى كه مانند پدر خود باشد پس ظلم نكرده است . كنايه از آن است كه مادرش ظلم نكرده است چون از حدود خود تجاوز نكرده و پسرى مشابه پدر آورده است .
گويند اين شعر رؤبة بن عجّاج - عجّاج لقب او بوده ، و اسمش : أبو الشعثاء عبد اللّه ابن رؤبهء بصرى تميمى سعدى است ، او و پدرش از شاعران و رجزخوانان مشهوراند ، و رؤبه - به ضمّ راء و سكون همزه و فتح باء و هاء ساكنه - در اصل اسم قطعهاى از چوب است كه با آن ظرف مىسازند - مانند كاسه و قاشق و بشقاب چوبى - و جمع آن ( رئاب ) است ، و به همين اسم اين شاعر نامگذارى شده است ، مقيم بصره بوده و در همانجا در سال 145 هجرى درگذشته است .
رجوع شود به : وفيات الاعيان : 2 / 303 ، و لسان الميزان : 2 / 572 .
( 3 ) الماء : در « الف ، ج ، د » نيامده است .