بخشى از آن ، قابل اعتماد است . « 1 » نووى و فؤاد سزگين هم براى اين كار بخارى ، توجيهاتى آوردهاند . « 2 »
ق . آوردن احاديث غريب
احاديثى را كه در متن آنها لغات و الفاظ مشكل و دور از فهم آمده باشد ، احاديث « غريب » مىنامند . با اين كه پيامبر صلى الله عليه و آله از الفاظ ساده ، روان و قابل فهم براى همهء مسلمانان ، بلكه همهء اعراب استفاده كردند ، « 3 » پس اين احاديث غريب ، از كجا آمدهاند ؟
دانشمندان ، در مورد فلسفهء وجود اين احاديث ، توجيهاتى كردهاند ، مثلًا برخى معتقدند كه از زمان آميخته شدن زبان عربى با زبانهاى ديگر ، اين الفاظ پيدا شدند و با نقل به معنا ، در احاديثْ راه يافتند . « 4 » اين كه علماى اهل سنّت از قدما تا معاصران ، وارد اين بحث شدهاند و براى آن كتابهاى زيادى نوشتهاند و شيعيان بجز در زمان معاصر ، كمتر به اين علم توجّه كردهاند ، شايد به خاطر كثرت روايات غريب در اوّلين جامع حديثى اهل سنّت ، يعنى صحيح البخارى و خالى بودن الكافى از اين روايات باشد . به هر حال ، كلينى ، بر خلاف بخارى ، در مواردى بسيار اندك از احاديث غريب ، استفاده كرده است و اين ، خود ، نقطهء قوت ديگر الكافى ، بر صحيح البخارى شمرده مىشود . « 5 »
ر . انتساب اين دو كتاب به صاحبان آن
در انتساب الكافى به كلينى ، چه از قدما ( همچون شيخ مفيد و . . . ) و چه از متأخّران ، كسى ترديد نكرده است ، « 6 » فقط ملّا خليل قزوينى ( م 1089 ق ) در بخش روضهء الكافى ،
هامش
( 1 ) . علوم الحديث و مصطلحه ، ص 237 .
( 2 ) . ر . ك : همان جا .
( 3 ) . تاريخ عمومى حديث ، ص 188 .
( 4 ) . ر . ك : الرسالة المستطرفه لبيان الكتب المشهوره ، ص 154 .
( 5 ) . ر . ك : تاريخ عمومى حديث ، ص 188 ؛ هدى السارى ، ج 1 ، ص 334 .
( 6 ) . علم الحديث ، ص 77 .