كه بر سر راه عبور كاروانها بوده است ، پيشرفتهاى علمى زيادى كرد . در كتب تاريخى ، از كتابخانههاى بزرگى در اين شهر ياد مىشود . مثلًا در قرن چهارم ، دانشمندان آن ، علوم مختلفى همچون : طب ، نجوم ، حكمت ، كلام و فقه مىآموختند و مورد تجليل قرار گرفتند . « 1 » در قرن دهم هجرى ، از كتابخانهاى در اين شهر ياد مىشود كه معادل همهء كتابخانههاى اروپا بوده است . « 2 » از نظر مذهبى ، تا قبل از آشنايى مردم اين سامان با مذهب شيعه ، اهالى اين ديار ، اكثراً اهل سنّت بودند و پس از اختلاف در مذهب حنفى و شافعى و ورود مذهب تشيّع به اين شهر ، شيعه هم براى خود ، طرفدارانى پيدا كرد . « 3 » رى ، در قرن سوم و چهارم ، از شهرهاى مهم شيعهنشين ايران بوده است . ابودلف در الرسالة الثانية ، ظهور تشيّع را پيش از سال 125 ق ، مىداند و از زمان امام محمّد باقر عليه السلام جمعيت شيعيان رى ، رو به فزونى يافت . « 4 » به هر حال ، مىتوان گفت كه رى ، موطن مذاهب اسلامىاى چون : حنفى ، شافعى و شيعه بوده است . « 5 »
3 . حوادث طبيعى
مردم رى ، چه قبل از اسلام و چه بعد از آن ، به دفعات ، گرفتار خشم طبيعت قرار گرفتهاند ، به طور مثال ، سالهاى 236 ، 241 و 249 ق ، « 6 » زلزلهء مهيبى در اين شهر رخ
هامش
( 1 ) . حبيب السير ، ج 2 ، ص 430 .
( 2 ) . ر . ك : ايران از نظر خاورشناسان ، ص 187 .
( 3 ) . ر . ك : رى باستان ، ص 42 - 45 ؛ أحسن التقاسيم فى معرفة الأقاليم ، ج 2 ، ص 590 - 591 .
( 4 ) . ر . ك : معجم البلدان ، ج 3 ، ص 137 ؛ الرسالة الثانية ، ص 78 .
( 5 ) . رى باستان ، ص 42 - 45 .
( 6 ) . ر . ك : تبصرة العوام فى معرفة مقالات الأنام ، ص 196 .