گرچه زمان ولادت او را به دست نياورديم ، امّا از لابه لاى كتب تاريخى روايى ، اينطور به دست مىآيد كه اوايل و يا پيش از غيبت صغرا ، متولّد شده است و براساس دو نقل مختلف ، در اواخر دوران غيبت صغرا ، به سال 328 يا 329 ق ، از دنيا رفته است .
در جلسهء درس او ، بزرگان زيادى شركت مىكردند . وى عالمى ژرفانديش بود كه سخنش حكيمانه و متقن بود و از ابدال و زهّاد عصر خود بود . كلينى ، در عين زهد و تقوا ، مردى عارف به تاريخ و طبقات رجال بود . « 1 »
مشايخ و شاگردان
گرچه مشايخ مرحوم كلينى بىشمارند ، امّا متأسّفانه ، نام تعدادى اندك از آنها در كتب حديث و تاريخ آمدهاند . مقدّمهء الكافى ، نام 36 نفر از آنها را آورده است كه مىتوان به :
احمد بن ادريس اشعرى قمى ، ابن عقدة ، اسحاق بن يعقوب ، ابن عامر و . . . اشاره كرد . « 2 » در مورد شاگردان و راويان كلينى ، بايد گفت عدّهء زياى از او نقل روايت كردهاند كه مىتوان به : ابن أبى رافع صيمرى ، محمّد بن أحمد بن سنان ، محمّد بن عبد اللَّه بن مطلب « 3 » و . . . اشاره كرد .
كلينى ، شاگردان خاصى هم داشته كه از او ، اجازهء روايت داشتهاند ، كه از جملهء آنها مىتوان به أبو عبد اللَّه محمّد بن أحمد بن عبد اللَّه بن قضاعة بن صفوان بن مهران الجمال الصفوانى ، « 4 » اشاره كرد .
هامش
( 1 ) . ر . ك : الكافى ، ج 1 ، ص 13 .
( 2 ) . ر . ك : همان ، ص 14 - 18 .
( 3 ) . ر . ك : همان ، ص 18 - 20 .
( 4 ) . همان ، ص 19 .