اهل بيت عليهم السلام را مرحوم كلينى برداشت . در ميان اهل سنّت نيز اولين گام را بخارى برداشت . دغدغهء هر دو محدّث ، جمعآورى احاديث و جداكردن احاديث صحيح از غير صحيح بوده است . در اهمّيت اين دو اثر ، همين بس كه اكنون پس از گذشت بيش از دوازده قرن و تأليف آثار متعدّد از طرف هر دو فرقه ، هنوز اين دو اثر ، جايگاه خود را حفظ كردهاند .
آنچه از نظر مىگذرانيد ، گزارشى است از يك پاياننامه كه به صورت تطبيقى و تحليلى ، به اين دو اثر با ارزش پرداخته است .
اين نوشته ، از سه بخش تشكيل شده است : در بخش اول ، اشارهاى شده است به شخصيت كلينى و بخارى و آثار اين دو محدّث سرشناس .
در بخش دوم ، به گزارش پاياننامه پرداختهايم و بخش پايانى را به مواردى از نقاط قوّت و ضعف پاياننامه اختصاص دادهايم .
قابل ذكر است كه اوّلًا بناى ما بر اختصار بوده است ؛ ثانياً ، در بخش گزارش ، تنها به اختصار مطالب پاياننامه بسنده شده است و از اظهار نظر ، چشمپوشى شده است و ثالثاً ، در پاورقىها سعى شده است كه به خاطر حفظ اختصار ، به حداقل آدرسها اكتفا گردد .
بخش اوّل : معرفى اجمالى كلينى و بخارى و اثر اين دو
زندگىنامهء كلينى
نام او محمّد بن يعقوب بن اسحاق ، معروف به « كلينى رازى » است . او را به نام « سلسلى بغدادى » هم مىشناسند . كنيهء او « ابوجعفر أعور » است . او متولّد روستاى كلين از توابع شهر رى ، نزديك تهران است .
مرحوم كلينى ، ساليان زيادى در رى مانْد و در اواخر عمر پربركت خود به بغداد رفت و در آن جا با ارائهء كتاب خود ، به وعظ و ارشاد مردم آن سامان اقدام كرد .