با توجه به اينكه زمان زيادى از تصميم انقلابى علامه « سيد اسماعيل بلخى » نگذشته بود و « بلخى » هم در زندان بود و رژيم مستبد در هراس بود كه از اين اجتماعات بر عليه نظام حاكم بهره بردارى نشود . لذا در سال 1340 ش ، آيت اللّه واعظ را دستگير و بدون محاكمه روانهء زندان كردند . شهيد واعظ سه سال در زندان بود ، مدتى در زندان « غزنى » و مدتى را هم در زندان « دهمزنگ » كابل سپرى نمود .
با كنار رفتن محمد داودخان از پست نخست وزيرى و روى كار آمدن محمد يوسف ، كمى از فضاى اختناق كاسته شد و فضاى نسبتاً باز سياسى ايجاد شد . يكى از پيامدهاى اين جابجايى سياسى ، آزادى عدهى از زندانيان بود كه مرحوم آيت اللّه شهيد سيد محمد سرور واعظ هم از جملهء آن زندانيان بود .
ايشان پس از آزادى از زندان ، چندسالى را در شهر كابل به تدريس و تبليغ پرداخت و پس از آن براى دومين بار راهى نجف شد و مدتى كه در نجف ماندگار شد ، بخشى از آثارش را چاپ نمود و دوباره به كابل مراجعت نمود . ايشان در مجموع دو سفر به نجف اشرف ، ده سال در آنجا ماند .
خدمات
1 . ساخت مدرسهء علميهء در منطقهء كجاب بهسود ، پس از باز گشت از كابل و قبل از هجرت به نجف .
2 . ساخت مدرسهء علميهء در منطقه كارته سخى متصل به مسجد بالا ، در شهر كابل كه موسوم است به « مدرسهء بالاى آيت اللّه واعظ » اين مدرسه را بعد از بازگشت از نجف و قبل از رفتن به زندان ساخته است .
3 . آيت اللّه واعظ پس از آزادى از زندان براى ايجاد يك پايگاه مستحكم فرهنگى سياسى اقدام به ساخت مجهزترين پايگاه فرهنگى و اجتماعى براى تبليغ و ترويج معارف اهلبيت ( ع ) نمود و بزرگترين حوزهء علميهء تشيع را در كشور بنا كرد . حوزهء علميهء محمديه با يك ساختمان بسيار زيبا با بهترين سبك معمارى
سى و پنج عالم ( از عالمان تأثيرگذار افغانستان در سده اخير ) ( فارسى ) — صفحة 328
مساهمون: سيد محمد عارف موسوى نژاد
ص٣٢٨