2 - عن رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) : « لاضرر و لا ضرار على مؤمن » ؛ « 1 »
3 - عن رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) : « لاضرر و لا ضرار فى الإسلام » ؛ « 2 »
4 - عن رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) : « لاضرر و لا إضرار فى الإسلام » . « 3 »
از نظر سند برخى روايات اين قاعده صحيحه و موثقه اند . « 4 » بنا بر اين در مجموع اطمينان حاصل مىشود كه اين روايات از معصوم ( عليه السلام ) صادر شده اند . مشهور ترين مورد اين قاعده جريان سمرة بن جندب است . « 5 »
استاد دكتر محقق داماد در كتاب خود چنين آوردهاند : معروفترين حديث در اين مورد ، مربوط به داستان سمرة بن جندب است كه در ذيل آن ، جملهى « لاضرر و لاضرار » ديده مىشود . اين داستان به طرق گوناگون نقل شده و مشايخ ثلاثه كه تدوين كنندگان كتب اربعهى شيعه هستند نيز آن را نقل كردهاند . اين سه بزرگوار كه به محمدون ثلاثه مشهورند با اختلافات جزئى داستان سمره را در كتب خود آوردهاند . مرحوم كلينى در كتاب كافى از ابن مسكان از زراره نقل مىكند كه امام محمد باقر ( عليه السلام ) فرموده است : در زمان رسولالله ( صلى الله عليه وآله ) سمرة بن جندب در جوار خانهى مردى از انصار ، درخت خرمايى داشت كه راه رسيدن به آن از داخل ملك آن مرد انصارى مىگذشت . سمره براى سركشى به آن درخت
هامش
( 1 ) . شيخ كلينى ، كافى ، ج 10 ، ص 486 ، كتاب المعيشة ، باب الضرار ، ح 8 .
( 2 ) . شيخ صدوق ، معانى الأخبار ، ص 281 ؛ حر عاملى ، وسائل الشيعة ، ج 26 ، ص 281 ؛ إبن أبى الجمهور ، عوالى اللآلى ، ج 1 ، ص 220 .
( 3 ) . شيخ صدوق ، فقيه من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 334 ؛ إبن أبى الجمهور ، عوالى اللآلى ، ج 1 ، ص 383 ، ج 2 ، ص 74 ، ج 3 ، ص 210 .
( 4 ) . ر . ك : هادى نجفى ، الآراء الفقهية ، ج 4 ، ص 347 و 348 .
( 5 ) . عيسى ولايى ، فرهنگ تشريحى اصطلاحات اصول ، ص 253 و 254 .