در رابطه با مقام ابراهيم چند مطلب قابل بررسى مىباشد :
شخصيت ممتاز حضرت ابراهيم ( عليه السلام ) ؛
مقام ابراهيم در چه موضعى است و مكان اصلى آن كجا بوده است ؟
مقام ابراهيم چه آثار و احكامى دارد ؟
مبحث دوم : مكان اصلى مقام ابراهيم
هماكنون مقام در كنار كعبه ( به طرف مسعى ) در فاصلهى تقريباً 5 . 26 ذراع دور تر از كعبه قرار گرفته است .
ولى آنچه از روايت استفاده مىشود اين است كه مقام ابراهيم جابهجا شده است . « 1 »
در كتاب حج و عمره در قرآن و حديث آمده است : « تغيير مكان « مقام ابراهيم » از مسلّمات تاريخ است و بسيارى از كتابهاى سيره و حديث و تاريخ ، آن را از مكان كنونىاش به كعبه نزديكتر و حتى چسبيده به آن دانستهاند .
بر طبق آنچه از برخى احاديث ، به دست مىآيد ، ابتدا در جاهليت ، آن را از كعبه دور تر بردند و سپس پيامبر ( صلى الله عليه و آله ) آن را پس از فتح مكه به جاى نخستينش بازگرداند ؛ يعنى همان مكانى كه ابراهيم ( عليه السلام ) آن را در آنجا نهاده بود . سپس عمر ، آن را به مكانى كه هماكنون قرار دارد ، انتقال داد » . « 2 »
مبحث سوم : آثار و احكام مقام ابراهيم
براى مقام ابراهيم حداقل دو اثر ذكر شده است :
محل نماز طواف است ؛
حد مطاف است .
آنچه اكنون باتوجه به تناسب آيهى كريمه مورد توجه است مباحث مربوط به نماز
هامش
( 1 ) . ر . ك : محمد محمدى رىشهرى ، حج و عمره در قرآن و حديث ، ص 154 و 152 .
( 2 ) . همان ، ص 157 .