عتاب ، تعريض و اخوانيات به غرض مدح ملحق مىشود . اين اغراض در ديوان وى در دايرهى مدح قرار دارند و غرض شعرى مستقلى به شمار نمىروند . ( عزيز مسلم ، 44 : 2011 )
2 . مدح دينى : و آن مدايحى است كه در مدح پيامبر اكرم ( ص ) و اهل بيت سروده است كه حدود 6 قصيده و 8 قطعه است كه نسبت به مدايح دنيوى كمتر است و سيد حتى در اين قصايد نيز به مدح يا تهنيت و شادباش برخى از اهل زمانش پرداخته است . ( همان : 45 )
وى در قصيده نبوى خود كه در 43 بيت به مناسبت مبعث رسول اكرم ( ص ) در 27 رجب سروده است ، به مدح و ثناى پيامبر ( ص ) پرداخته و از رويدادهايى چون بعثت پيامبر ، قضيه مباهله ، معراج پيامبر ( ص ) سخن گفته كه در فصل چهارم رساله ، بدان پرداخته مىشود . و نيز از صفات و ويژگىهاى بارز فردى و اجتماعى ايشان سخن رانده و وى را مايه فخر عالميان مىداند .
شاعر در بيت اول با آوردن دو واژه « بُشرى و هنَّى » ميزان شادمانى و عمق عشق و علاقهى خود را از واقعه بعثت به نمايش گذارده و اين شور و شعف را به كل جهان هستى تعميم مىدهد . در بيت دوم نيز بين « أرج و أرجاء » ، جناس ناقص مذيل و ميان « عطّرت ، نفحة ، أرج ، رياه » مراعات نظير برقرار كرده و با اين تصاوير بلاغى به زيبايى ابيات افزوده است :
أىُّ بُشرى كَسَتِ الدُّنيَا بَهَاء ا * قُم ، فَهَنّى الأرضَ فِيهَا وَ السَّمَاءَا
طبَّقَ الأرجَاءَ مِنهَا أرجٌ * عَطّرَت نَفحةُ رَيّاهُ الفَضَاءَا
( حلّى ، 1404 : 28 )
چه بشارتى است كه درخشش آن دنيا را پوشانده است ، به پا خيز و به زمين و آسمان تبريك بگو .
بوى خوشى گوشه و كنار دنيا ( زمين و آسمان ) را پر كرده و فضا را عطرآگين ساخته است .
2 - 1 - 1 - 1 بعثت نبى اكرم ( ص )
پس از ابراز شادمانى ، از واقعه بعثت چنين مىگويد :