3 - 1 حضرت محمد ( ص )
3 - 1 - 1 مدح
مدح و مديحهسرايى يكى از كهنترين موضوعات شعرى است كه در شعر شهريار نيز ديده مىشود . ارزشمندترين مدحيات او مربوط به بزرگان دين و مناقب آنهاست . او به مديحهسرايى به شيوه سلف درباره ارباب مناصب دنيايى توجه چندانى ندارد . شاعر مدحيات از دل برخاستهى خود را كه بيانگر احساس درونى اوست ، اغلب در قالب غزل آورده است . مىتوان گفت پرشورترين غزليات شهريار در مدح ائمه و اهل بيت است . اعتقاد و ايمان شهريار ، همه زواياى شعر و انديشه شاعر را روشن كرده است . گذشته از اشارات مذهبى در شعرهاى مختلف ، شهريار اشعارى مستقل در ستايش چهارده معصوم ( ع ) و ديگر موضوعهاى مذهبى دارد كه در اين بخش به بررسى و تحليل آن مىپردازيم :
شخصيت و الا و سيره انسانى و نبوى پيامبر اكرم ( ص ) همواره از كانونهاى مضمون آفرينى و تصوير سازى شاعران و نويسندگان در ادب فارسى بوده است . شاعران فارسىگوى پس از اسلام تاكنون به مناسبتهاى گوناگون به تكريم آن حضرت پرداختهاند ؛ به ويژه در ابتداى سخن خود پس از حمد و ستايش خداوند ، به بزرگداشت و مدح پيامبر ، مقام نبوت و مخصوصاً خاتميت و سرآمدى و محوريت وجود آن حضرت در كل كائنات توجه داشتهاند و به تعبير ابن عربى و عارفان پيرو او ، حقيقت محمديه را مركز و علت ايجاد هستى دانستهاند .
ابعاد گوناگون حيات پيامبر اكرم ( ص ) چه از نظر فردى و چه از منظر اجتماعى و نيز رسالتى كه از جانب خداوند در هدايت بشر بر عهده داشتهاند همواره در كانون توجه مسلمانان و پيروان ديگر اديان بوده است . در اين ميان ، شخصيت والاى پيامبر براى ايرانيان جذابيتى ويژه داشته ، بر حيات فردى و اجتماعى و تاريخى آنان ، تأثيرى فراوان داشته است ؛ از جمله اين عرصهها ، بازتاب شخصيت والاى پيامبر در شعر معاصر فارسى است كه به صورت مناقب