بر انواع مختلف دارد چنان كه در آيه
« إِنَّ أَنْكَرَ الْأَصْواتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ »
( لقمان : 19 ) كلمه « الْأَصْوَاتِ » با وجودى كه مصدر است به صورت جمع آمده تا دلالت بر انواع مختلف صداها داشته باشد و كلمه « لَصَوْتُ » چون دلالت بر يك نوع صدا دارد به صورت مفرد بيان شده است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 476 ؛ قرطبى ، 1364 ش ، ج 7 ، ص 280 ) . همچنين اين عده معتقدند واژه « الرسالة » مصدر محض نيست بلكه اسم است و مىتواند مانند ساير اسمها به وجه جمع نيز استعمال شود ( ابوعلى فارسى ، 1404 ق ، ج 4 ، ص 203 - 204 ) .
ب . نافع و ابن كثير « بِرِسَالَتى » مفرد خوانده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 272 ) . طرفداران قرائت به وجه مفرد معتقدند : « رسالة » مانند مصدر است و عمل مصدر را انجام مىدهد بنابراين لفظ « بِرِسَالَتى » مفرد است و دلالت بر قلت و كثرت دارد ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 476 ) همچنين اين عده سياق كلمات را دليل اختيار قرائت خود دانسته و مىگويند : واژه « بِكَلَامِى » مفرد است و به منظور هماهنگى با سياق كلمات « بِرِسَالَتى » نيز مفرد خوانده مىشود ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 295 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : واژه « بِرِسَالاتِى » به دو وجه جمع « بِرِسَالاتِى » و مفرد « بِرِسَالَتى » قرائت شده است . منابع احتجاج قراءات و برخى از تفاسير علت قرائت به وجه مفرد را هماهنگى با سياق كلمات مىدانند ؛ زيرا واژه « بِكَلَامِى » عطف به واژه « بِرِسَالَتى » است . و اگر « بِرِسَالَتى » نيز مفرد قرائت شود با سياق هماهنگ خواهد بود .
7 .
( وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هذا غافِلِينَ )
( اعراف : 172 )
« و هنگامى را كه پروردگارت از پشت فرزندان آدم ، ذريه آنان را برگرفت و ايشان را بر خودشان گواه ساخت كه آيا پروردگار شما نيستم ؟ گفتند : « چرا ، گواهى داديم » تا مبادا روز قيامت بگوييد ما از اين [ امر ] غافل بوديم » .
واژه « ذُرِّيَّتَهُمْ » به دو وجه « ذُرِّيَّتَهُمْ » و « ذُرِّياتِهم » قرائت شده است :