تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 332

مساهمون:

ص٣٣٢
نون هماهنگ با سياق آيه بعد :
« وَ لَقَدْ آتَيْنا داوُدَ مِنَّا فَضْلًا يا جِبالُ أَوِّبِي مَعَهُ وَ الطَّيْرَ وَ أَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ »
( سبأ : 10 ) است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 202 ) ب . حمزه و كسايى « يَّشَأْ » و « يَخْسِفْ » و « يُسْقِطْ » با ياء خوانده اند ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 526 ) . قرائت با ياء خبر از خداوند متعال به وجه غائب است . طرفداران قرائت به ياء به آيه قبل
« أَفْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَمْ بِهِ جِنَّةٌ بَلِ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ فِي الْعَذابِ وَ الضَّلالِ الْبَعِيدِ »
( سبأ : 8 ) استناد مىنمايند كه به وجه غائب بيان شده است ( ابن ابى مريم ، 1414 ق ، ج 3 ، ص 1043 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « نَّشَأْ » و « نَخْسِفْ » و « نُسْقِطْ » را به دو وجه « نَّشَأْ » « نَخْسِفْ » « نُسْقِطْ » و « يَّشَأْ » « يَخْسِفْ » « يُسْقِطْ » قرائت كرده اند . طرفداران هر دو وجه به سياق آيات استناد مىكنند . 31 .
( وَ يَوْمَ يَقُولُ نادُوا شُرَكائِيَ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُمْ وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ مَوْبِقاً )
( كهف : 52 ) « و [ ياد كن ] روزى را كه [ خدا ] مىگويد : « آنهايى را كه شريكان من پنداشتيد ، ندا دهيد » ، پس آنها را بخوانند و [ لى ] اجابتشان نكنند ، و ما ميان آنان ورطه‌اى قرار دهيم » . فعل « يَقُولُ » به دو وجه « يَقُولُ » و « نَقُولُ » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور آيه « يَقُولُ » با ياء است ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 393 ) . « يَقُولُ » خبر از خداوند متعال به وجه غائب است . در قرائت مشهور جمله
« وَ يَوْمَ يَقُولُ نادُوا شُرَكائِيَ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ »
مستأنفه است . سياق كلمات مؤيد قرائت مشهور است ؛ زيرا اگر « نَقُولُ » بود بايد گفته مىشد « شُرَكَاءنَا » ( مكى بن ابى طالب ، 14004 ق ، ج 2 ، ص 65 ) . ب . حمزه « نَقُولُ » با نون خوانده است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 311 ) . قرائت با نون خبر خداوند متعال از خود است . هماهنگى با سياق جملات و آيات را علت قرائت « نَقُولُ » دانسته اند . در آيه قبل خداوند متعال مىفرمايد : « وَمَا كُنتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّينَ عَضُدًا » ( كهف : 51 ) و در پايان آيه نيز مىفرمايد :
« وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ مَوْبِقاً »
و هر دو فعل « كُنتُ » و « جَعَلْنَا » به وجه تكلم آمده
اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 332 | زهرا قاسم نژاد / نصر الله شاملى / محمد رضا ستوده نيا