تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 188

مساهمون:

ص١٨٨
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « يُقَاتَلُونَ » را به دو وجه معلوم « يُقَاتِلُونَ » و مجهول « يُقَاتَلُونَ » قرائت كرده اند . قرائت به وجه مجهول هماهنگ با سياق جملات قبل و بعد است كه فعل « اذِنَ » و « ظُلِمُوا » به وجه مجهول قرائت شده اند . 17 .
( أُوْلئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِما صَبَرُوا وَ يُلَقَّوْنَ فِيها تَحِيَّةً وَ سَلاماً )
( فرقان : 75 ) « اينانند كه به [ پاس ] آنكه صبر كردند ، غرفه [ هاى بهشت را ] پاداش خواهند يافت و در آنجا با سلام و درود مواجه خواهند شد » . فعل « يُلَقَّوْنَ » به دو وجه « يُلَقَّوْنَ » و « يَلقَونَ » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور آيه « يُلَقَّوْنَ » با تشديد است ( ابن خلف ، 1409 ق ، ص 347 ) . فعل « يُلَقَّوْنَ » از ماده « لَقِى » به معناى به پيشباز وى رفت و يا او را استقبال نمود ، است ( ابن منظور ، 2005 م ، ماده لقى ) . فعل « يُلَقَّوْنَ » فعل مضارع از باب تفعيل و مجهول است كه ناعب فاعل آن ضمير « واو » و « تَحِيَّةً » مفعول به دوم است . بنابراين به معناى « با تحيت و سلام مورد استقبال قرار مىگيرند » است . سياق جملات مؤيد قرائت مشهور است ؛ زيرا فعل « يُجْزَوْنَ » در جمله اول به وجه مجهول خوانده شده است و قرائت « يُلَقَّوْنَ » به وجه مجهول هماهنگ با سياق جملات خواهد بود ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 148 ) . ب . حمزه و كسايى و شعبه « يَلقَونَ » به تخفيف خوانده اند ( ابوالعلاء عطار ، 1414 ق ، ج 2 ، ص 595 ) . فعل « يَلقَونَ » فعل مضارع معلوم از « لَقِى يلقَى » متعدى به يك مفعول است و « تَحِيَّةً » مفعول به آن است . طرفداران قرائت « يَلقَونَ » به آيه
« وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا »
( مريم : 59 ) استناد مىكنند كه فعل « يَلْقَوْنَ » به وجه ثلاثى مجرد است ( كرمانى ، 1422 ق ، ص 305 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « يُلَقَّوْنَ » را به دو وجه « يُلَقَّوْنَ » و « يَلقَونَ » قرائت كرده اند . قرائت مشهور آيه هماهنگ با سياق جملات است كه هر دو فعل مضارع در آيه به وجه مجهول قرائت شده است .