هاى اخير را مورد تجزيه و تحليل قرار دهيم . بر اين اساس اهم نتايج پژوهش حاضر را مى توان در موارد زير خلاصه كرد : 1 - ساختار سياسى عراق تا قبل از سقوط رژيم بعثى اقليت محور بود و شيعيان با وجود در اختيار داشتن اكثريت جمعيتى و ساير ظرفيت ها در حاشيه قرار داشتند . در حالى كه با وجود آمدن شرايط جديد سرنگونى صدام و تغيير ساختار پيشين امكان عملى براى حاكميت اكثريت شيعى فراهم شده است . 2 - مهمترين موانع فراورى شيعيان عراق در مسير مشاركت در قدرت و نظام سياسى در ادوار مختلف ، چه پيش از سرنگونى صدام و چه پس از آن ، به دو دسته تقسيم مى شوند : الف ) عوامل داخلى : مواردى چون فرهنگ سياسى - اجتماعى عامه و نخيگان شيعى ، فرقه گرايى نهادينه شده و حاكميت قوم گرا ب ) عوامل خارجى : درگذشته نقش منفى كشورهايى چون آمريكا ، انگليس و اقمار منطقه اى آنها در حاشيه نشينى شيعيان عراق تاثير بسزايى داشته اند . در حالى است كه افزون بر ادامه روند گذشته در شرايط كنونى هم مواردى چون فعاليت مخرب گروههاى تروريستى وهابى ، القاعده و مزدوران حاكمان سنى كشورهاى عرب منطقه مهمترين تهديدات بهبود وضعيت شيعيان عراق است . 3 - بدون ترديد تقويت موقعيت شيعيان عراق منجر به تقويت جايگاه جمهورى اسلامى ايران در منطقه و جهان خواهد شد و در صورت اينكه مديريت درستى در اين مورد لحاظ شود افزون بر بهبود وضعيت سياسى و اجتماعى شيعيان عراق اين كشور از تهديد دائمى عليه منافع ملى ايران به همپيمانى قابل اعتمادى تبديل خواهد شد .
1527 . وضعيت سياسى اجتماعى بغداد از سده سوم تا حمله مغول
مصطفى محرابيان
دانشگاه آزاد اسلامى مشهد ، 1386 ؛ كارشناسى ارشد
چكيده : ندارد .
1528 . وضعيت سياسى اجتماعى و مذهبى اهل ذمه ايران و عراق در عصر سلجوقيان
كبرى عابدينى فرد
استاد راهنما : زهرا ربانى
استاد مشاور : ندا گليجانى مقدم
دانشكده الهيات ، دانشگاه الزهراء ( س ) تهران ، 1392 ؛ كارشناسى ارشد
چكيده : سابقه حضور اهل ذمه در جوامع اسلامى به صدر اسلام باز مى گردد . نحوه تعامل حاكمان با اين گروه و موقعيت سياسى ، اجتماعى و مذهبى ايشان در دوره ها و مناطق مختلف اسلام متفاوت بوده است . در پژوهش حاضر تلاش شده تا با توجه به اهميت عصر سلجوقى در تاريخ اسلام و ايران ، وضعيت اين گروه در زمينه هاى ياد شده در اين دوره و با تكيه بر منطقه ايران و عراق به روش توصيفى و تحليلى بررسى شود . دستاورد تحقيق حاكى از آن است كه در عصر مذكور رقابت هاى سياسى موجود ميان بزرگان حكومت سلجوقى از يك سو و رقابت سلجوقيان با خلافت عباسى از سوى ديگر در نوع برخورد و تعامل صاحبان قدرت با اهل ذمه تأثير گذاشته و سبب اعمال محدوديت يا به عكس آزادى عمل ايشان در مقاطع مختلف گرديده است اما صرف نظر از اين سياست هاى مقطعى ، ذميان در اين دوره از طريق تصدى مناصب حكومتى ، اشتغال در امور ديوانى و نظامى و نيز همراهى و