بررسى درون مايه وطن در اشعار محمّد مهدى جواهرى و ملك الشعراء بهار
سميرا مزرعه فراهانى « 1 »
محمّد نعامى « 2 »
چكيده
ادبيّات از غنىترين منابع فرهنگ و آيينه تمام نماى اوضاع سياسى و اجتماعى يك ملّت است . اشتراكات اجتماعى و فرهنگى دو ملت ايران و عراق ، تشابه افكار و مضامين ادبى را در پى دارد . در اين نوشتار سعى شده است تا با تكيه بر مضامين وطنى اشعار محمّد مهدى جواهرى و ملك الشعراء بهار ، ديدگاه اين دو شاعر بزرگ در مورد وطن مورد بررسى قرار گيرد . بيان شاعرانه حس وطن دوستى ، مبارزه عليه استبداد و استعمار ، فداكارى در راه وطن ، از ويژگىهاى بارز وطنيات بوده كه در جاى جاى ديوان اشعار ، شاعر ملّى گراى عراق ، محمّد مهدى جواهرى و شاعر آزادى خواه ايرانى ، ملك الشعراء بهار ، بازتابى گسترده داشته است و اين مقاله با تكيه بر روش توصيفى تحليلى ، پژوهشى است ؛ در انديشههاى ميهنى اين دو شاعر نوكلاسيك كه با حفظ سنّت و نگاهداشت نظام فنّى شعر قديم با طرح انديشههاى نو در شعر خويش قصد اصلاح جامعه و پيشبرد اهداف ملّى را داشتند و اشعار خود را در خدمت مردم قرار دادند . مهمترين نتايج پژوهش بيانگر اين حقيقت است كه اين دو شاعر با ادبيات كشور مقابل آشنايى كامل داشته و انديشههاى سياسى هر دو شاعر بسيار شبيه به هم است ؛ امّا توجه ويژه ملك الشعراء بهار به مسائل سياسى اجتماعى ايران و حتّى جهان باعث شده ، ملّى گرايى در شعرش نمود كاملتر و جامعترى نسبت به اشعار جواهرى داشته باشد .
كليد واژه : شعر معاصر عراق ، شعر معاصر ايران ، محمّد مهدى جواهرى ، ملك الشعراء بهار ، ملّى گرايى ، مبارزه با استبداد .
هامش
( 1 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عربى دانشگاه اصفهان /fara hanis amira 14 @ yah oo . com( 2 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عربى دانشگاه اصفهان /Emai : Mohammad . Naami 68 @ gmail . com