اقدامات ايرانيان در عراق از صفويه تا پايان قاجار
رضى بيات
چكيده
از ديرباز دو سرزمين عراق و ايران در ابعاد گوناگون با يكديگر الفت داشته و دو عامل جغرافيايى و فرهنگى باعث به هم تنيدگى جامعه ايرانى و عراقى گرديده است در همين راستا بود كه ايرانيان خدمات سترگى به سرزمين عراق نمودهاند . همجوارى اين دو سرزمين و وجود دولتهايى در مقاطع زمانى نه چندان كوتاه اما تاثيرگذار كه در مديريت آن دو نقش داشتند از يك سو و از سوى ديگر وجود امامان شيعه عليهم السلام ، بودن عراق به عنوان كانون گسترش تشيع و مهاجرت ايرانيان علاقه مند به اهل بيت پيامبر بدان ديار ، موجب گرديد تا ايرانيان شيعه كه خود را مرهون عنايات اهل بيت مىدانستند توجهى ويژه به سرزمين عراق به طور عام و عتبات مقدسه به شكل خاص داشته باشند .
اين نگاه ويژه موجب گرديد تا ايرانيان اقدامات تاثير گذارى در سرزمين عراق از خود بجاى گذارده كه نه تنها مردمان آن سرزمين از آنها بهره برده بلكه جهان تشيع نيز از آن سودمند گرديده است .
بر اساس دادههاى تاريخى اين نقش آفرينى ها از زمان تاسيس دولت صفويه پررنگ تر گرديده ، چنان كه در ابعاد گوناگون عمرانى ، سياسى و فرهنگى ردپاى جدى از ايرانيان ديده مىشود .
در اين مقاله تلاش مىگردد تا به بررسى اقدامات و خدمات برجسته ايرانيان زمان صفويه تا پايان قاجار در عراق ؛ از قبيل اقدامات فرهنگى ، سياسى وعمرانى پرداخته و به طور كلى ميزان نقش آفرينى ايرنيان و تاثير گذارى ايشان را در شكل گيرى بخشى از تاريخ عراق و حتى استقلال آن را بازگو نمايد .
كليد واژه : صفويه ، قاجاريه ، عتبات مقدسه ، نجف ، كربلا ، كاظمين ، سامراء .