پژوهشى بر هنر و معمارى اسلامى در حكومت عباسيان سامراء در ايران و عراق
بهاره تقوى نژاد « 1 »
چكيده
هنر و معمارى عصر عباسى ( 132 - 656 ق ) ، بخش مهمى از هنر دوره اسلامى را تشكيل مىدهد كه در مقر حكومت آنها ، يعنى شهرهاى بغداد و سامراء شكل گرفت وگنجينه منحصر به فردى از آرايههاى متنوع و زيبا را پديد آورد . شناخت و بررسى هر چه بيشتر اين آرايهها كه منجر به نامگذارى سبكهايى در هنر سامراء شده و جستجوى آنها در هنر و معمارى ايران ، مىتواند مقدمهاى بر فراگيرى و جامعيت اين سبكها به شمار آيد و بر تاثير و تأثرات آنها بر يكديگر تأكيد كند . يافتهاندوزىها بر اساس مطالعات كتابخانهاى ، استفاده از سايتهاى اينترنتى معتبر ( موزهها و . . . ) و مشاهده ميدانى انجام شده و به روش توصيفى - تطبيقى مورد بررسى قرار گرفته است . حاصل اين كه استفاده از آرايههاى خاص در سبك
C
سامراء ( انتزاعى مطلق ) ؛ با شكل ها و فرم هاى غير قابل تشخيص و تكرار شونده ، نقش مايههاى شبه انسانى و فرم هاى ايجاد كننده قاب بندى هاى متنوع را مىتوان در آرايههاى گچى تزيينات معمارى ايران و ديگر هنرها نظير : آثار چوبى ، سفالى ، شيشهاى و سنگى نيز پى گيرى نمود . لذا به نظر مىرسد اين سبك محدود به تزيينات معمارى و شهر سامراء نبوده و قابليت آن را داشته تا در اغلب هنرها با تكنيكهاى مختلف به كار برده شود كه نمونههاى كاربرد اين آرايهها هم در ايران و هم در عراق وجود دارد .
كليد واژه : عباسيان ، تزيينات معمارى ؛ سامراء ، هنرهاى صناعى ، سبك
C .
هامش
( 1 ) . دانشجوى دكترى پژوهش هنر و مدرس دانشگاه هنر اصفهان /b . tagha vineja d @ aui . ac . ir