مطالعه و معرفى آثار و بناهاى اشكانى و ساسانى در بخشهاى شمال شرقى حوزه آبريز رود دجله
ياسر مردانى « 1 »
چكيده
با شروع بررسى ها و حفارى باستان شناسى در عراق ، همواره غالب توجهات باستان شناختى معطوف به سكونتگاههاى انسانى مربوط به پارينه سنگى در كوههاى زاگرس در اين منطقه بوده است و كمتر ساير دورههاى فرهنگى و به خصوص سلسلههاى اشكانى و ساسانى مورد توجه قرار گرفتهاند . همچنين با توجه به اينكه بيشتر مساحت تحت تسلط اين دو امپراطورى در ايران سياسى كنونى واقه شده است و با توجه به محدوديت سياسى ، به تبع مطالعات در اين زمينه اكثراً در ايران انجام شده و آثار و بناهاى مربوط به اين دوره زمانى در بين النهرين شمالى كمتر بوده است . پژوهش حاضر با فرضيه چگونگى و روند تداوم استقرارها و بناهاى اشكانى و ساسانى عراق و ارتباطات فرهنگى با آثارموجود در ايران به پاسخ دادن به اين سوال مىپردازد ؛ كه آيا شباهت و تطابقى بين آثار اشكانى و ساسانى ايران و بين النهرين وجود دارد ؟ و اينكه اين آثار تا چه ميزان متأثر از معمارى و هنر بومى و محلى منطقه و چه ميزان در ارتباط با دولت مركزى بوده است ؟ در پايان اين تحقيق اين نتيجه حاصل شد كه تشابهات فراوانى در ويژگى هاى هنرى و فرهنگى بين دو كشور وجود داشته است ، هرچند كه يكسرى از خصوصيات منحصر به فرد همان موقعيت جغرافيايى بوده است . همچنين با بررسى اين آثار مىتوان با تطبيق با تاريخ اين منطقه به اوضاع اقتصادى ، اجتماعى ، سياسى و نظامى اين منطقه پى برد .
كليد واژه : شمال بين النهرين ، حوزه آبريز دجله ، اشكانيان ، ساسانيان ، باستان شناسى .
هامش
( 1 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد باستان شناسى دانشگاه شهركرد /yase rmardani @ yahoo . com