خان سرجان ؛ كاروانسراى ايلخانى در بغداد
حسنهاشمى زرج آباد « 1 »
على زارعى « 2 »
ذيبح الله مسعودى « 3 »
چكيده
خان سرجان كاروانسرايى است كه در در سال 760 هجرى قمرى در زمان تسلط كوتاه مدت اما فعال فرهنگى آل جلاير بر بخشهايى از قلمرو زوال يافته ايلخانيان در بغداد احداث گرديد . اين كاروانسرا هر چند كه امروزه در خارج از مرزهاى جغرافيايى ايران قرار دارد ليكن از منظر سبك معمارى و سياسى پيوندى مستحكم با شيوه معمارى ايرانى دارد . على رغم ويژگيهاى منحصربه فرد كاروانسراى خان سرجان كمتر مورد توجه محققان قرار گرفته است . بازشناسى ويژگيهاو عناصر فضايى كالبدى و آرايههاى تزيينى بنا با روش پژوهش تاريخى - تحليلى و مقايسه تطبيقى با ابزار گردآورى اطلاعات كتابخانهاى به ويژه منابع و متون تاريخى و معمارى از اهداف نگارندگان مقاله مىباشد . نتايج پژوهش بيانگر آن است كه خان سرجان على رغم ساختار معمارى منحصر به فرد و شباهت آشكارى با كاروانسراهايى ايرانى و وكالههاى قاهره دارد .
كليد واژه : ايلخانى ، خان سرجان ، معمارى ، وكالهها ، تزيينات .
هامش
( 1 ) . استاديار گروه باستان شناسى دانشگاه بيرجند /hhashemi @ birjand . ac . ir( 2 ) . عضو هيات علمى دانشگاه بيرجند /birjand . ac . ir azarei @( 3 ) . كارشناس ارشد باستان شناسى دانشگاه بيرجند