بررسى منابع آشورى در ارتباط با عيلام
سعيد بابامير ساطحى
حامد سليمانى ده ديوان
چكيده
شناخته شده ترين اقوام بومى ايران كه قبل از ورود آريايى ها به ايران ، ساكنان اصلى اين سرزمين را تشكيل مىدادند عيلامى ها بودند . يكى از مهمترين منابعى كه فرهنگ و تاريخ سياسى مردمانى را كه در حوزه فرهنگى عيلام مىزيستهاند ، را مشخص مىسازد ؛ منابع آشورى ، يعنى لوحنوشتههايى شامل سالنامهها و گاهنامههايى است كه اغلب به شرح پيروزهىهاى پادشاهان آشور بر مردم سرزمينهاى همسايه خود بهويژه عيلام مىپردازند و برخى مواقع نيز در آثار خود به صورت كم اهميت به حمله و پيروزى هاى عيلاميان اشاره مىكنند . آشوريان براى حفظ قدرت در غرب و جنوب غرب ايران به منظور نظارت بر سياستهاى عيلام و اداره راههاى بازرگانى و همچنين دستيابى به منابع و مواد خامى كه در بين النهرين پيدا نمى شد ، به طور مداوم به عيلام حمله مىكردند . نشان دادن تهاجمات آشور به عيلام و فتح قلعههاى آنان در نقوش برجسته ، همراه باجزئيات و ثبت در سالنامهها ، اطلاعات با ارزشى در اختيار پژوهشگران قرار داده است . با وجود آنكه پادشاهان آشورى در شرح پيروزى هايشان گزافه گويى نمودهاند ، بههرحال بيان كننده رخدادهايى هستند كه بدون وجود اين شواهد و مدارك ، صحبت از پيشينه فرهنگ و تاريخ مردمان عيلام دچار اشكال مىشد . نقش برجستهها و همچنين كتيبههاى آشورى به تفضيل اطلاعات جامعى درباره تاريخ كهن عيلام عرضه مىدارند ، و از ميان اين نوشتههاست كه ساكنان اين سرزمين را به خوبى مىشناسيم .
كليد واژه : آشور ، عيلام ، نقوش برجسته ، سالنامه ، كتيبه .