تاملى بر حضور و تجلى نور در خانههاى اسلامى از مشربيه در خانههاى عربى ( بغداد ) تا ارسى در خانههاى ايرانى ( يزد )
سميه اميدوارى « 1 »
الهه گلذارى « 2 »
چكيده
مشربيه و ارسى دو عنصر كالبدى و فضايى در معمارى خانههاى عربى و ايرانى است كه نقطه عطف و وجه متمايز خانههاى مختلف اين دو منطقه از يكديگر مىباشند . اين دو عنصر علاوه بر آنكه پاسخ دهنده به وجوه مختلف نيازهاى عملكردى انسان بوده است از سويى پاسخ دهنده به وجوه نيازهاى آرامشى و وجوه نيازهاى زيبايى شناسى انسان نيز بوده است .
نور به عنوان يكى از عناصر كيفيت بخش در معمارى ، واجد تجلى و ظهورهاى مختلفى در معمارى مناطق مختلف بوده است . اما تجلى ظهور نور در هر منطقه متاثر از بوم و معمارى زبان و بيان متفاوتى را به خود خواهد گرفت . نقد بينش و نگاه سكولار حاكم بر انسان معاصر و به طبع آن بر معمارى معاصر ، رجوع معمارى امروز را جهت خارج شدن از بحرانهايى كه معمارى امروز را فرا گرفته به معمارى اسلامى و معمارى بومى مناطق نسبت دهد . چرا كه اين معمارى به دليل تداوم در طول حيات خود و سابقه عقل تاريخى در معرض آزمون و خطاهاى بسيارى در طول تاريخ قرار گرفته است كه نتيجه آن توانسته به راهكارهايى دست يابد كه پاسخ دهنده به وجوه مختلف نيازهاى متفاوت مخاطبين در گذر زمان بودهاند و در عين حال كه در پاسخ به نيازهاى آسايشى و عملكردى انسان بوده در درون خود توانستهاندبه نيازهاى آرامشى و وجوه زيبايى شناسى انسان نيز پاسخگو باشند .
كليد واژه : معمارى اسلامى ، مشربيه ، ارسى ، ظهور و تجلى نور ، بغداد .
هامش
( 1 ) . استاديار گروه معمارى ، دانشگاه علم و هنر يزد /S . omidvari @ sau . ac . ir( 2 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد معمارى ، دانشگاه علم و هنر /golzari 1511 @ yahoo . com