رمز و تمثيل در آينه شعرى فضولى بغدادى
شمسى عليارى « 1 »
چكيده
ويژگى چندگانه مفاهيم عرفانى و دينى كه در وراى فهم معمول انسانى قرار دارد تعريف آنها را در قالب زبانى رمزآلود و تمثيلى مىطلبد . فضولى بغدادى از لحاظ تولد و باليدن در خانواده و محيطى با قابليت آشنايى با چند زبان ( تركى آذرى ، عربى ، فارسى ) و با بنيانهاى فكرى دينى ، عرفانى و رشد در مكتب شعرى « طرزى تازه » ، ميراث گرانبهايى از مفاهيم و محتواى شناختى و اعتقادى در خودآگاه و ناخودآگاه دارد ، لذا پرداختن به رمز و تمثيل ، در آثار انديشه او با تنوع وگستردگى محتوايى كه در آثار او شاهد هستيم ؛ گره از برخى حقايق عالم معنى و تجارب نفسانى را مىگشايد . در اين مقاله با حس اين ضرورت و نيز دريافتن بنمايههاى مشترك فكرى در دو محيط پرورش او ( عراق و ايران ) به زبان سمبوليك و تمثيلى ، سعى داشتهايم تا با روش توصيفى - تحليلى ضمن بررسى اجمالى آثار مستقل تمثيلى ، تمثيل و ضربالمثلها و نكات حكمى ، عرفانى و رموز و صور سمبوليك را در اشعار او نشان دهيم .
كليد واژه : رمز ، تمثيل ، عرفان ، شعر فارسى ، فضولى بغدادى .
هامش
( 1 ) . استاديار گروه زبان و ادبيات فارسى دانشگاه آزاد اسلامى واحد مهاباد /Shamsi alyari @ yahoo . com