ميراث علمى و عرفانى قاضى طباطبايى در ايران و عراق
محمود كريمى « 1 »
سعيد طاوسى مسرور « 2 »
چكيده
آيت الله سيد على قاضى طباطبايى عارف بزرگ در سال 1305 قمرى از تبريز عازم نجف شد و تا آخر عمر در آنجا رحل اقامت گزيد . او نمونه عالى عرفان شيعى است كه امام خمينى وى را در عظمت و مقام توحيد ، به كوه تشبيه كرده است . مقام والاى او در عرفان سبب شده است تا بيشتر به ابعاد عرفانى شخصيت وى نگريسته شود ، حال آن كه شخصيت علمى او را نبايد منحصر در عرفان و اخلاق دانست . قاضى در ادبيات عرب ، حديث ، فقه و تفسير تبحر داشت و به عربى و فارسى شعر مىسرود . اين دانشمند بزرگ ايران و عراق ، علاوه بر اين كه خود تفسيرى ناتمام بر قرآن كريم نوشت ، مفسرى چون علامه طباطبايى را تربيت كرد . از اين رو ، معرفى شخصيت وى با تمركز بر عرفان بدون توجه به آثار و آراى او در ديگر علوم اسلامى ، ناقص و ناتمام است . قاضى شخصيتى جامع و كم نظير بود كه در ايران و عراق شاگردان برجستهاى تربيت كرد كه هر يك به تاسى از استاد ، علاوه بر عرفان ، در يك يا چند رشته از علوم اسلامى درخشيدند . علامه طباطبايى فيلسوفى بود كه تفسير الميزان را نوشت . آيت الله شيخ عباس قوچانى شاگرد ديگرش كتاب جواهر الكلام را با تعليقات و شرح خود منتشر كرد . آيت الله محمد تقى بهجت مرجع فقهى شيعيان گرديد ، و آية الله سيد حسن مسقطى استاد برجسته شفا و اسفار شد .
كليد واژه : سيد على قاضى طباطبايى ، ميراث علمى شيعه ، علماى نجف ، علامه طباطبايى .
هامش
( 1 ) . دانشيار دانشگاه امام صادق /Karimii @ isu . ac . ir( 2 ) . دانشجوى دكترى تاريخ اسلام ، دانشگاه تهران /Saeed . tavoosi @ gmail . com