معرفى محمد بن عمران المرزبانى
دكتر على نظرى « 1 »
زهرا طاهرى زاده « 2 »
چكيده
محمد بن عمران المرزبانى ( 296 - 384 ه - ) را مىتوان يكى از شخصيتهاى و ميراث مشترك دو كشور ايران و عراق به حساب آورد . اين مصنّف ، راوى ، مورّخ و زبان شناس و اديب از خانوادهاى ايرانى و متولد بغداد بوده است . خاندان ثروتمند و پرنفوذ وى در ايران ، در زمره مرزبانان خراسان بودهاند .
مرزبانى با خلق آثار فراوان بر غناى ميراث عربى افزود . شهرت ، آثار و مهارت ادبىاش چنان بود كه وى را « جاحظ » لقب دادهاند . برخى از تأليفاتش عبارتند از : شعر الشيعه ، اخبار ابى مسلم الخراسانى ، اخبار البرامكه ، الأوائل فى اخبار الفرس القدماء . برجسته ترين آثارش دو كتاب « معجم الشعراء » و « الموشّح » است .
از آنجا كه مرزبانى بخشى از ميراث ادبى مشترك ايران و عراق به شمار مىرود ؛ اين پژوهش به روش تحليلى - توصيفى بر اساس آثار وى به ويژه دو كتاب الموشح و معجم الشعراء ، تلاش خواهد نمود تا اين اديب و نويسنده و آثار و سبك و اسلوب وى را بيش از پيش معرفى نمايد . هدف اين مقاله ، شناخت و شناساندن بيشتر اين شخصيت مشترك دو كشور به مخاطبان و محافل علمى و ادبى و فرهنگى است .
كليد واژه : محمد بن عمران المرزبانى ، ادبيات عرب ، معجم الشعراء ، الموشّح .
هامش
( 1 ) . دانشيار زبان و ادبيات عربى دانشگاه لرستان /aliNazary 2002 @ Gmail . com( 2 ) . دانشجوى دكترى زبان و ادبيات عربى دانشگاه لرستان /zahra . tahe rizad eh @ gmail . com