مناظره ملا محمد طاهر و مولانا محمد تقى
ملا محمد طاهر چندين رساله در ذمّ صوفيه و طريق تصوّف نگاشته و مولانا محمد تقى مجلسى و حكيم مير محمد مؤمن تنكابنى هر يك در رساله اى به او پاسخ داده و از طريقه عرفان اصيل دفاع كرده اند . رساله محمد مؤمن تبصرة المؤمنين نام دارد .
ملا محمد طاهر در آغاز يكى از رسائل خود مى نويسد :
« چون ديد كه بسيارى از شيعيان و دوستان على بن ابى طالب عليه السلام ، بنا بر نادانى ، از اهل علم ، فريب جمعى از غولان راه دين خورده ، نعره كردن و دست زدن و برجستن و چرخيدن و عشق بازى با امردان را عبادت پنداشته ، از راه شرع و دين به غايت دور افتاده اند ؛ بنا بر اين بر خود لازم دانست كه ايشان را دستگيرى كرده ، و راهنمايى نموده ، به شاه راه شريعت نبوى و طريقت مرتضوى برساند » . « 1 »
مولانا محمد تقى در جواب مى نويسد :
« اگر مطلب مولانا هدايت بعضى از عوام است ، كه به سبب جهالت ، بعضى از اعمال ناشايست مى كنند ، بد نيست ، و ليكن اعمال ايشان قدح در طريقه محموده اولياء الله نمى كند ؛ چنان كه اعمال جهله طلبه ، قدح در طريقه طلب علم نمى كند .
مناسب آن بود كه اول طريقه محموده اولياء الله را بيان فرمايند ، و بعد از آن در مقام قدح در اعمال ايشان درآيند ، كه اين طريقه ايشان نيست » . « 2 »
ملا محمد طاهر ردّيه اى بر مولانا محمد تقى نگاشته و در آغاز آن مى نويسد :
« عزيزا ! مخفى نماند كه مطلب از جواب ، نه تلافى و انتقام است ، بلكه چون حضرت آخوند دعواى كشف و تصفيه باطن نموده ، و در اثبات باطل و ترويج ضلالت كوشيده ، خواستم ظاهر سازم كه حضرت آخوند غلط كرده ، و در دعواى خود صادق نيست ،
هامش
( 1 ) . صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ج 2 ص 605 .
( 2 ) . همان ج 2 ص 606 .