پرواز به سوى دوست !
مرحوم آيت اللّه سيد محمد كاظم يزدى ، به علت بيمارى ذات الريه و درد پهلو ، شب سهشنبه 28 رجب 1337 ق ( 30 نيسان 1919 ) پيش از طلوع سپيده در نجف اشرف درگذشت « 1 » و جهان تشيع را عزادار خويش ساخت .
پيكر سيد را پس از « تشييعى عظيم » در ايوان واقع در صحن امير المؤمنين عليه السّلام ، پشت حضرت و جنب در طوسى به خاك سپردند . « 2 » بر فراز قبر وى ، صندوقى كوچك نصب كردند و سالها بعد مرحوم حاج سيد عبد العزيز طباطبايى شباك ( نرده ) اى بر گرد آن قرار داد ، كه با سرودن مادهء تاريخى توسط علامهء محقق سيد محمد مهدى خرسان همراه بود . « 3 »
* سوكوارى جهان تشيع در ماتم سيد
حاج سيد عبد العزيز طباطبايى به نقل از كتاب « من مذكّرات المغفور له الحجة الشيخ محمد حسين آل كاشف الغطاء » پس از اشاره به مرگ سيد مىنويسد : در ماتم وى ، از مجالس ختم و شيون و گريه و نوحه ، چنان برگزار شد كه براى هيچ كسى قبل از وى برگزار نشده بود .
هامش
( 1 ) . نقل از خاطرات مرحوم آيت اللّه شيخ محمد حسين آل كاشف الغطاء كه هنگام مرگ سيد بر بالين او حاضر بوده است و قولش از همه حيث معتبر است ( مذكرات المرحوم العلامة الحجة الشيخ محمد حسين آل كاشف الغطاء بخطه و نيز كتاب عقود حياتى ، از همو ، ص 40 ، نقل از يادداشتهاى مرحوم حاج سيد عبد العزيز طباطبايى ) . بنابراين تاريخهايى مثل شنبه و امثال آنكه در برخى مآخذ نظير مكارم الآثار آمده اشتباه است .
دربارهء مرگ سيد و چگونگى و زمان آن ، همچنين ، ر . ك ، اعيان الشيعة ، 46 / 206 ؛ مكارم الآثار ، 4 / 1323 ؛ ريحانة الادب ، 6 / 393 ؛ تاريخ بروجرد ، غلامرضا مولانا ، 2 / 532 ؛ معارف الرجال ، 1 / 47 . مرحوم حاج سيد عبد العزيز 28 رجب 1337 ق را مقارن با 30 نيسان 1919 م و صاحب مكارم الآثار ، آن را با 9 ارديبهشت شمسى برابر شمرده است ( مكارم الآثار ، 4 / 1323 ) .
( 2 ) . احسن الوديعة ، 1 / 193 .
( 3 ) . السيد محمد كاظم اليزدى ، ص 486 .