* دلسوز مظلومان و محرومان
رحم و شفقت نسبت به مردم ، و تلاش براى رفع مشكلات آنان ، از خصوصيات بارز سيد است . در نوشتهاى خطاب به مرحوم سيد على طباطبايى يزدى ( پدر سيد ضياء الدين طباطبايى مشهور ) كه قبلا از آن ياد شد ، خاطرنشان مىسازد كه خواستهء عمدهء او در زندگى ، دو چيز بيشتر نيست ، رضايت خداوند و آسايش مردم :
بر سركار ، البته معلوم است كه هيچوقت غير از مرضات حضرت خالق متعال و آسايش نوع مسلمين ، غرضى نداشته و ندارم .
در كلمات قصار خويش ( گردآورى كاشف الغطاء ) نيز ، با الهام از آموزههاى ناب اسلامى ، بهترين افراد جامعه را كسانى مىداند كه در خير مردمان مىكوشند . نيز به همگان توصيه مىكند : به فقيران و نيازمندان احسان كنيد ، كه توشهء آخرت در نيكى به آنان نهفته است ، و اساسا هرقدر كار نيك بيشتر كنى ، نيكى بيشترى خواهى ديد :
* خير الناس من سعى فى خير الناس .
* عليك بالاحسان الى الفقراء فانّهم حاملوا زادك الى معادك .
* ازدد خيرا تزدد خيرا .
ترجيعبند كلام سيد در نامهها و تلگرافهاى متعدد خويش به ارباب قدرت و صاحبان مكنت ، توصيه به « رعايت ضعفاى مسلمين و حمايت مظلومين و اعانت به فقرا و مساكين و نهى از منكرات و امر به معروف و اغاثهء ملهوف » « 1 » بود و « حراست رعايا را كه ودايع الهىاند » از اهمّ وظايف آنان مىشمرد . خود نيز ، همهجا ، به شخصه و يا از طريق ارسال وسائط ، به يارى تهيدستان و مستمندان و از پاىافتادگان ، خصوص آنان كه آبرو و مناعتطبعى داشتند ، مىشتافت . بىجهت نيست كه به نوشتهء آيت اللّه حرز الدين :
پس از مرگش « عموم فقيران و حاجتمندان ، در سوگ فقدان وى گريستند » . « 2 »
اين روحيّه ، كه سيد آن را از جدّ والاى خويش ( امير مؤمنان على عليه السّلام ) به ارث برده بود ، حماسههاى درخشانى را در كارنامهء وى رقم زده كه از جملهء آنها ، مىتوان
هامش
( 1 ) . پاسخ به نالهء دردمندان .
( 2 ) . معارف الرجال ، 2 / 328 .