كه ازدواج جزء ديگر موضوعِ استقلال است ، اگر تنها اين دو دسته روايات را داشتيم ، جمع بين اينها روشن بود و مىگفتيم دخترى مستقل است كه علاوه بر ازدواج ثيبه هم شده باشد .
( طائفه سوم ) : از بعضى از روايات استفاده مىشود كه ازدواج معيار تام براى استقلال دختر است « 1 »
احمد بن محمد بن عيسى عن ابن فضال عن صفوان عن ابى المغراء عن ابراهيم بن ميمون عن ابى عبد الله عليه السلام قال : « اذا كانت الجارية بين ابويها فليس لها مع ابويها امرٌ و اذا كانت قد تزوّجت لم يزوّجها الّا برضاً منها » « 2 » صدر اين روايت « بين الابوين » بودن را معيار عدم استقلال قرار داده و ذيل روايت « ازدواج » را معيار استقلال قرار داده است . حالا اگر دخترى ازدواج كرده ولى هنوز بين الابوين زندگى مىكند ، مستقل است يا خير ؟ به نظر مىرسد كه تفاهم عرفى از اين روايت اين باشد كه دختر وقتى مستقل مىشود ازدواج كرده به خانهء شوهر برود ، چون در اين روايت « ازدواج » در مقابل « بين الابوين » بودن به كار رفته است يعنى ازدواج كرده و از خانهء پدر و مادر رفته است ، تفاهم عرف از نظر تناسبات حكم موضوع نيز اقتضاء مىكند كه وقتى دختر در خانهء پدرى است و آنها به كارهاى او رسيدگى مىكنند ، ولايت داشته باشند وقتى ازدواج كرده از خانه پدرى رفته ، از ولايت پدر خارج شده است ، چنين كسى مستقل است و چنانچه از شوهرش جدا شده به خانهء پدرى هم برگردد ، از روايات استفاده مىشود دخترى كه از ولايت پدر خارج شده دوباره تحت الولايه بازنمىگردد . خلاصه روايت مىفرمايد دخترى كه نزد پدر و مادرش زندگى مىكند تحت ولايت آنهاست
هامش
( 1 ) همچنان كه مرحوم سيد رحمه الله روايات مفصله بين باكره و ثيبه را به اين گونه تفسير مىكنند و مىفرمايند : « ان التبادر من البكر من لم تتزوج » پس از اين رواياتى كه بين باكره و ثيبه تفصيل داده است استفاده مىشود كه « ازدواج » معيار تام استقلال دختر است .
( 2 ) جامع الأحاديث 25 / 190 باب 50 از ابواب التزويج ، ح 7 ، وسائل الشيعة 20 / 284 باب 9 از ابواب عقد النكاح و اولياء العقد ح 3 .