آياتى بر تقوى تأكيد شود ، ولى هنوز بيان نشده باشد كه چه چيزهايى از محرمات است و بايد از آنها اجتناب كرد ، و خود شارع بعداً آن را بيان كند ، در اينجا هم چه مانعى دارد كه با تأكيد از گناه چشم ، نهى شده باشد ، و بيان موارد آن به جاى ديگر موكول شده باشد ؟ اتفاقاً آن دو وجهى را كه ايشان براى تأكيد ذكر كرده است ، كاملًا استدلال ايشان را خراب و مخدوش مىكند ، چون اگر بگوئيم افراد بايد سر خود را زير بيندازند كه نگاهشان به نامحرم نيفتد و يا بايد در هنگام راه رفتن جورى سر را به زير بيندازند كه نگاهشان به لباس اجنبيّه هم نيفتد ، و حتى تصادفاً هم چشمشان به آنها نيفتد ، قطعاً چنين حكمى به صورت الزامى نيست ، و اگر آيه ناظر به اين معنى باشد ، قهراً مفاد آيه ، جنبهء آدابى خواهد داشت و مثل روايت « النساء عيّ و عروه » خواهد بود كه چون بر آن « فاستروا عوراتهن بالبيوت » را متفرّع كرده است كه حتماً يك حكم الزامى نيست ، لذا از آن استفاده حكم الزامى نمىشود .
پس آيه دلالت بر لزوم ستر وجه و كفين ندارد ، البته روايات خاصهاى در مسأله وجود دارد كه بعداً مورد بحث قرار خواهد گرفت .
تذكر به مناسبت ماه مبارك رمضان
ان شاء الله ماه مبارك رمضان را در پيش داريم ، اميدوارم كه اين ماه منشأ بركت شخصى و عمومى و اسلامى باشد . يكى از اختصاصات منحصر به فرد مكتب ما ، ائمه اطهار و چهارده معصوم است ، بزرگان اهل سنّت هم به اين جهت اعتراف دارند كه چنين شخصيتهايى بىنظير هستند ، مثلًا جاحظ با آن اعتقاداتش مىگويد : شما چه كسى را سراغ داريد كه مانند حسن عسكرى باشد ، خودش ، پدرش ، جدش ، و آباء او همه ممتازين افراد عالماند . « 1 »
قبلًا از مرحوم آقاى مغنيه نقل كردم كه ايشان مىگفت : در مصر يك فيلسوف
هامش
( 1 ) امام عسكرى ( ع ) در موقع فوت جاحظ 22 سال داشته است و جاحظ در كمتر از اين سنّ حضرت را درك كرده و اين جمله را گفته است .